“Kaderi olan biri varsa o bir erkektir, kendisine kader tayin edilen biri varsa o bir kadındır.” syf.13
Kitabın ismi çok ironik aslında, daha en başından okuyucuyu gafil avlıyor, bu bir aşk romanı değil, romantizm ve duygusallığa yer yok.
Briggitte ve Paula, ikisinin de yaşayış normu ‘evlilik’ ve ‘çocuk’ üzerine kurulu. Jelinek, farklı sosyoekonomik konumlara sahip bu iki kadın üzerinden bir sistem eleştirisi yapıyor aslında. Bunu yaparken insanı öyle rahatsız ediyor ki, çevirmeninin de önsözde dediği gibi; "...okur onaylamaması, tiksinmesi gereken şeyleri sıcak bir romanın konforunda işlevsizce hüzünlenerek, nostaljiye kapılarak, "güzel" cümlelerin büyüsüyle savrularak değil, çivili sandalyede oturuyormuş gibi okur."
Alt tabakadan, eğitimsiz ve edilgen karakterlerin ataerkil sistemin bir dişlisi olmakta ısrarcı tavrı ve erkeği üstün görme hali bir kısım okuru; kadın ve erkek ilişkilerini, evlilik kurumunun kuruluş amacı ve toplumsal konumunu irdeleyip parça pincik ettiği içinse başka bir kısım okuru rahatsız edeceğini düşündüğüm korkusuz bir dile sahip. Aynı zamanda yazar, Bertold Brecht'in geliştirdiği “yabancılaştırma efektini” kullanıyor. Bu efekt, Bertholt Brecht tarafından Marksist sanat yaklaşımının bir sonucu olarak ortaya koyduğu epik tiyatro sanatının en önemli kavramlarından biri. Nasıl yani derseniz önsöze tekrar gelelim; "…okurun karakterlerden herhangi biriyle bağ kurması böylece engellenmiş olur. çünkü jelinek karakterleri için okurdan empati beklemez. tam tersine okurun bütün bu akıl ve bilim dışı davranışları uzaktan inceleyip duygusallığın tuzaklarına düşmeden, gerektiği şekilde eleştirebilmesi için yabancılaşması hedeflenir."
Önsözü de ayrı bir takdiri hak ediyor, çevirmeni kitabı anlatmak ve tamamlamak konusunda çok başarılı bir çalışma yapmış. Yazmasaymış eksik kalırmış gibi.
Bu kitap biraz “ilgilisine tavsiyedir.”
Çünkü ben en çok da karakter için okurum, etinden bir parça, saçından bir tutam kopardıysam ne âlâ ve hissetmek. İliklerime kadar.
·
197 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.