Bazı kitaplara tekrar döndüğünüzde onları ilk okuyuşunuzda tam anlamıyla sindiremediğinizi fark edersiniz. Kitabı ilk defa geçen yaz okuyup bitirdiğimde bir şeylerin tam oturmadığını hissetmiştim, sanırım doğru zaman bu yazmış.
Rus edebiyatının ilk psikolojik roman örneği olan Zamanımızın Bir Kahramanı, bir düello yüzünden 27 yaşında yaşamını yitiren genç Mihail Lermontov tarafından yazılmıştır. Romanda nihilizmin, kaderciliğin, iyilik ve kötülük kavramlarının sorgulanışının ve varoluşçuluk anlayışının esintilerini bolca görmek mümkün. Öncelikle ana karakterimiz Peçorin'in diğer karakterlerde nefret duygusu uyandırması bende Dorian Gray beklentisi yaratmış olsa da, Peçorin karakterinin, Dorian'ın aksine salt bir kötülük örneği olduğunu düşünmüyorum.
Özellikle kadınları manipüle etmeyi seven, duyguları bir çeşit eğlence aracı olarak gören, kendisine kimsenin fazla yaklaşmasına izin vermeyen oldukça dik başlı bir karakterden bahsediyoruz. Bu özelliklerine rağmen toplumda yine de saygınlık kazanabilmiş biri Peçorin. Karizma sahibi bir adam olduğunu söylemek yanlış olmaz sanırım.
İç dünyasını romanın son sayfalarında daha detaylı okuma fırsatı bulduğumuz Peçorin aslında nefreti, kıskançlığı, ve umutsuzluğu büyüme çağında öğrendiğinden bahseder. Alay edilmekten korktuğundan duygularını gizler, öyle derine gömer ki artık varlıklarını hissetmez olur. Bu yüzden kendini 'ruh yönünden sakat' olarak nitelendirir. Acınacak halde olduğunun farkındadır ancak egosu buna izin vermez ve başka insanların hisleriyle alay etmeyi tercih eder.
Yine de oldukça nostaljik bir karakterdir, öyle ki geçmişin kendinde her daim acı uyandırdığını hissettiğinden dışarıya kendini vurdumduymaz bir adam olarak göstermeyi ister. Dışarıdan bakıldığında da bunu gayet iyi başardığı görülür.
Zorla alıkoyduğu Bela'ya olan ilgisi onun bağlılığını kazandığını anladığı anda sona erer. Prenses Meri'nin kendisini sevdiğinden emin olana kadar ona kur yapar, bu süreçte eski aşığı Vera'nın hala ona aşık olduğundan emindir, ona saygı duyar ama zaten artık evli bir kadın olan Vera'nın sevgisine karşılık verecek bir harekette bulunmaz ve onun gözü önünde Prenses Meri'nin kalbini kazanmaya devam eder. Vera'nın kıskançlık duyduğundan emindir ama bunu umursamaz. Prenses Meri'nin onunla evlenmek istediğini anlayan Peçorin hemen geri adım atar ve prensesi geri çevirir. Vera'dan gelen ve Peçorin'in kendisini bir daha görmeyeceğini anlatan bir mektubu okuduktan sonra onu son kez görmek için yola düşer ancak yolda atının ölümüyle bu hayali suya düşer. Yani Peçorin'in kadınlara olan ilgisi onları elde ettiği noktada sonlanır veya onları tamamen kaybedeceğini anladığı noktada da tekrar canlanır. Güvenilmez ve dengesizdir, ne istediğinden emin değildir. Birini düzgünce sevebilme yetisinden yoksundur. Lermontov, romanındaki kadın karakterleri Peçorin'in karakter analizini ve psikolojik durumunu anlayabilmemiz için bir araç olarak kullanmıştır.
Peçorin, bir ''gereksiz adam" tiplemesi örneğidir ve kendisinden sonra gelecek olan Turgenyev'in Babalar ve Oğullar romanının ana karakteri Bazarov'ın da akıl hocası olduğu söylenebilir. İkisi de toplumda kendine yer edinemeye kimselerdir. Kendi düşüncelerinin doğruluğundan şüphe etmez, kendilerini diğerlerinden üstün görür ancak yine de derin bir yalnızlığa mahkum olurlar.
Kısacası Zamanımızın Bir Kahramanı güçlü psikolojik ve toplumsal analizleriyle 19.yy Rus edebiyatının okunması gereken kısa romanlarından biri.
İnsan okuduktan sonra Lermontov azıcık daha yaşasaydı da birkaç romanını daha okumuş olsaydık diye iç geçirmeden edemiyor...
·
98 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.