Muallim Naci’yi biz demdeme savunucusu olarak biliriz. ‘Eski’nin tutkununun kaleminden çıkmış olan Ömer’in Çocukluğu, kendi küçüklüğünü ele alan Naci’nin hatıra türünde eseri. Açıkçası edebiyat açısından önemli bir yere sahip bir eser. Çünkü bizler edebiyata katkıda bulunan nitelikli sanatçılarımızın ne tür bir geçmişe sahip olduğunu bilmiyoruz. Günce, hatıra türünde eserler pek olmamasından kaynaklı yazarlarımızın çoğunun nasıl bir ortamda yetiştiği, aile yaşamı, sosyal hayatına ilişkin detaylar, bulunduğu çağın şartları ve hangi siyasi durumda ya da fikir çerçevesinde kendini yetiştirdiği bilgisine erişmek çok zor oluyor. Bu açıdan gerçekten aydınlatıcı bir eser. Kitap özellikle Muallim Naci’nin edebiyatına yansıyan gelenekselci tavrının nasıl geliştiğine ilişkin kendi yaşamından detaylar sunuyor. Güzel bir kitap. Çevirisi fena değil ancak Prof. Dr. Adem Ceyhan alınmasın; kimi yerlerde anlaşılır olacağım kaygısıyla en basit kelimelerin anlamı dipnota eklenirken; kimi yerlerde açıklanması gereken birtakım ifadeler aslıyla bırakılmış ve dipnota alınmamış. Çevirisini üstlenen saygıdeğer Ceyhan; teklif, defnetmek gibi kelimeleri dipnota eklerken eserin dilini 7 yaşında yapmaya ısrarlı görünüyor ancak bu basit kelimeleri dipnota alırken, anlaşılması zor birtakım eski ifadeleri açıklamayı es geçmeseymiş çok iyi olurmuş. Yine de bu güzel çeviri genel anlamda oldukça güzel, emekleri için Adem Ceyhan’a teşekkürler. Diğer taraftan benim de es geçemeyeceğim yegane ilgimi çeken nokta, geçmişte Naci’nin yaşamış olduğu dönemde hemen hemen her yerde mantar gibi türeyen cemaatler oldu. Herhangi bir eğitim temeline dayanmadan, dergahlara tarikatlara katılan ve bu oluşumlarda aktif görev yapan herkesin dervişlik, şeyhlik ünvanlarına ulaşıyor olması ve toplumda pek saygın bir sosyal statüye erişmeleri oldukça dikkat çekici. (Şeyhin ayak altını öpme ritüelinin o zamanlardan geldiği analizini yaparken okuduklarınıza inanamayabiliyorsunuz...) Bugünün Türkiye'sinin geçmişteki bu türden oluşumların hızlıca yayıldığı ortama yeniden evrilişi ise oldukça düşündürücü…