1915 yılında yayımlanan bu roman Osokin adında alt sınıfa mensup bir gencin sevgilisinden ayrıldığı an ile başlıyor ve geçmişine dönük pişmanlıkları, hayal kırıklıkları ile yüzleşen karakterimizin "Keşke şöyle bir 10-15 yıl geriye gitsem de her şeyi değiştirebilsem, daha güzel bir hayatım olsa ve sevgilimden ayrılmak zorunda kalmasam, bu kadar imkânsız olmasak" diye düşünmesi sonucunda bir şekilde bu isteği gerçek oluyor ve biz acaba her şey gerçekten de farklı mı ilerleyecek yoksa aynı şeyler tekrar tekrar yaşanacak mı, bunu okuyoruz.
"Hiçbir şey değişmez."
Bu mantalite genelde "kaderci" bir anlayışla işlenir, yani geçmişe gitsen ve olan kötü bir şeye engel de olsan o kötü şey bir şekilde gerçekleşir. Mesela bir kazaya engel olursun ama o kaza gerçekleşmese de o kişi aynı gün ve saatte başka şekilde yine de ölür. Ama bu kitap bunu biraz farklı işliyor. Aynı şeylerin yaşanmasını insanın hep aynı hataları yapmasına, dolayısıyla insanın değişmemesine bağlıyor ki bence bu, görünmez bir el sebebiyle tüm olayların "olması gerektiği, yazıldığı gibi" yaşanması anlatılarından daha trajik. "O güne şimdiki aklımla dönsem her şey bambaşka olur." deriz ama kişiliğimiz, karakterimiz aynı kaldığı müddetçe aynı yolları neden yüremeyelim mesela? İşte kitapta da bu trajedi işleniyor, ki trajedi dediysem de büyük büyük olaylar değil aslında karakterin yaşadıkları; aksine oldukça sıradan, hepimizin sahip olduğu pişmanlıklar, keşkeler var Osokin'de. "O işi neden kabul etmedim ki? O gün neden o şekilde konuştum ki? O an neden şu lafı söylemedim ki?" gibi.
Yazarın değişmeyen döngü konusunu ele alış şeklini sevdim ama tüm bu güzel yanlarına rağmen romanı aşırı derinlikli de bulmadım, naçizane. Özellikle büyücü karakterin sonlara doğru söyledikleriyle ne amaçlanmıştı, pek anlayamadım. Ama iyi bir sona sahip aynı zamanda. İnsanın önemsizliği ve o kişi olmasa da çarkın bir şekilde döneceği, hayatın bir şekilde süreceği farkındalığı güzeldi.
Sonuç olarak; bir modern klâsik olarak bakınca konu olarak oldukça orijinal ama bir roman olarak bakınca aşırı derinleştirilmemiş diyorum; yine de nihai olarak ortalamanın üstünde, kolay okunan ama asla yavan ya da düz olmayan, insanı düşündüren iyi bir roman olduğunu düşünüyorum. Yazardan da okuduğum ilk kitap aynı zamanda. Güzel bir tanışma oldu diyebilirim.
·
90 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.