Bir Zweig klasiği
Zweig'tan iç ısıtan bir kitap daha. Kitabımız iki novella ve bir hikayeden oluşuyor. Kitaba ismini veren Sahaf Mendel ise ilk novellamız. Bu novellada bir kitap simsarı olan, bütün dünyası kitaplardan ibaret olup kitaplar dışında hayata en ufak bir teması olmayan Jakob Mendel'i okuyoruz. İlk etapta imrenilesi bir karakter portresi çiziliyor zira karakterimiz müthiş bir zekaya sahip, eski veya yeni tüm kitapları yayınevlerinden basım yılına kadar dahası nüshalarından fiyatlarına kadar biliyor, herkesin herhangi bir konuda danışacağı bir bilge ve öğrencilere de yardım ediyor. Ancak tüm hayatı monoton ve 36 yıl boyunca ölene kadar aynı yerde aynı şeyi yapıyor; etrafındaki olaylara tamamen kayıtsız olarak kitap okuyor. Sonrasında ise dönemin karışık şartlarından ötürü casus olduğu düşünülerek toplama kampına atılıyor ancak sonra sevenlerinin yardımıyla kamptan kurtuluyor kurtulmasına fakat karakterimiz artık eski kişiliğinden çok uzak bir kişiliğe bürünüyor. Bu kısacık novellaya, toplama kamplarındaki insanın ruhunu kurutan korkunç yapı, hayata iz bırakma, öldükten sonra anımsanma, antisemitizm, kitaplar ve insan ilişkileri sığdırılmış olması gerçekten müthiş. En nihayetinde böyle bir yaşam sürmenin doğru veya mantıklı olduğunu sorgulamaktan kendinizi alamıyorsunuz. Tek faaliyeti kitap okumak olan ve bunun dışında en ufak bir etkinliği olmayan, çevresindeki insanların hayatına temas etmeyen ve tüm ömrünü kendi kabuğunda yaşayarak geçiren bir insanın yaşadığı hayat, hayat mıdır? Keza öldükten sonra hiç kimse tarafından hatırlanmaması da yaşadığı hayatın doğal trajik sonudur. Kısacık olmasına rağmen bir o kadar da etkileyici bir novella. İkinci novellada ise bir koleksiyoner hikayesi üzerinden, döneminde popülerleşen koleksiyonerlik furyasına bir eleştiri getiriliyor. Salt istifleme mantığıyla tüm servetin herhangi bir objeye yatırılması da sonunda kişiyi ve ailesini olumsuz etkiliyor. Son hikayede ise adeta Thomas Moore'a selam çakarak ütopik bir dünya tasavvuru ortaya koyuyor Zweig. Herkesin birbirine yardım ettiği, yalanın, şiddetin dahası suçun, polisin, mahkemelerin ve paranın olmadığı bir dünya. Geldiğimiz nokta itibariyle bu düşüncenin hâlâ ütopya olmaktan ileri gidemediği maalesef aşikâr.
·
19 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.