𝓤𝓼𝓽𝓪 𝓿𝓮 𝓜𝓪𝓻𝓰𝓪𝓻𝓲𝓽𝓪-𝓜𝓲𝓱𝓪𝓲𝓵 𝓑𝓾𝓵𝓰𝓪𝓴𝓸𝓿
İꪀᥴꫀꪶꫀꪑꫀ
Uzun zamandır okumak istediğim kitap, #dunyaklasikleriokumakulübü vesilesiyle @ipekdadakçı moderatörlüğünde okumuş oldum. Farklı bakış açıları ile sohbetimizi gerçekleştirdik. Öncelikle herkese teşekkür ediyorum.
Ben kitabı yazıldığı dönem itibariyle ele almak istedim. 1917 Sovyet ihtilalinden sonra Lenin’in ölümü sonrası iktidara geçen Stalin, kendine tehdit olarak gördüğü, yazarlar, ordu mensubu kişiler, dönemin aydınlarından milyonlarca kişiyi tutuklatarak sürmüş ya da katletmişti. Herşeye devletin karar verdiği bir yaşayış hüküm sürüyor, oturacağı yerden yaşam tarzına her şey devlet tarafından belirleniyordu. Ayrıca kapalı bir ekonomik rejim ile ruble dışında para birimleri geçersiz sayılmış. Özel mülkiyet yasaklanmış. Rüşvet ile gayriresmi işler dönüyor, insanlar iyi mevki için birbirlerine ispiyon ediyordu.
Bulgakov’da o dönemden nasibini almış bir yazardır. 1929 yılında Sovyet Rusya’da baskıcı rejim, yazdığı oyunları yasaklamış. Hayatını kazanma olanağı kalmayan Bulgakov hükümete mektup yazmış. Bunun üzerine Stalin onu Moskova Sanat Tiyatrosuna atamış. Bulgakov ‘Usta ve Margarita’yı o dönemde yazmış. Usta ile Margarita’nın ilk bölümlerini incelenmek üzere otoritelere teslim eden Bulgakov’un eseri geri çevrilmiş. Büyük bir hayal kırıklığına uğrayan Bulgakov hayatının geri kalan bölümünde Usta ile Margarita’yı yazmayı sürdürmüş. Ayrı zamanda yaşamını sürdürebilmek için sakıncası olmayan romanlar yazmaya devam etmiş.
Bulgakov Stalin’in 60 ıncı yaş günü dolayısıyle bir oyun yazarak yönetimin yeniden gözüne girmeyi amaçlamış. Stalin’in ilk devrimci yıllarını konu alan bu oyun da yasaklanmış. Umutsuzluğa kapılan Bulgakov sağlığını kaybederek kör olmuş. Buna rağmen Usta ve Margarita’nın son bölümlerini karısına dikte etmiş. 1940 yılında Moskova’da hayatını kaybetmiştir. Ölümünden yirmialtı yıl sonra yayımlanabilen Usta ve Margarita ‘da edebî yeteneğini ortaya koyarken okuyucuya birey ve toplum arasındaki çekişmenin iyi bir iletişimle yok edilebileceğinin mesajını vermektedir.
Kitaptaki hikaye, Moskova’nın edebiyat kurumundan olan iki yazarın, Woland adındaki yabancı bir beyefendi ile karşılaşmasıyla başlıyor. Woland kendini kara büyü hakkında bir sunum yapmak için davet edilen yabancı bir profesör olarak tanıtıyor. Tanrının varlığını reddeden, insanın kendi kaderini kendisinin tayin edebileceği konusunu tartışan bu iki yazarın düşüncesine karşı çıkan Woland kendi düşüncesini kanıtlamak için çetesi ile birlikte, birbirinden komik olaylarla Moskova’yı birbirine katıyor. Şeytan Woland, karabüyü ile çılgın tiyatro gösterileri, kafası uçan adamlar ve konuşan, votka içen bir kedi dostuyla üst düzeye çıkararak bu kara mizahı sunuyor okuyucuya. Bulgakov o dönemi çok zekice farklı bir kurguyla okuyucuya iletiyor. Kara mizah yönü çok kuvvetli olan bu eser, Güney Amerikalı yazarlara ilham olmuş. Büyülü gerçekçilik akımının öncüsü olarak görülmüş. Ayrıca Sovyet toplumunun açgözlülüğünü bu kurguyla göstermektedir. Kitaptaki "Usta" karakteri ise bir roman üzerinde yıllarca çalışmış bir yazar ama eleştirmenler tarafından geri çevrilmiş ve taslaklarını yakmış bir yazar olarak karşımıza çıkıyor. Tıpkı Bulgakov'un kendi eserine yaptığı gibi. Kitabın en önemli karakteri ise Usta'nın sevgilisi Margarita. Margarita karakteri ile sevginin, kötülüğe galip geleceği savı desteklenmiş.
Kitabın kurgusunda üç ayrı tema Birinci tema Şeytan Woland ve çetesinin yarattığı olaylar, ikinci tema Kudüs’te İsa’nın çarmıha gerilişi ve Vali Pontius Pilate’nin tutumu, üçüncü tema da romanını yazan “Usta” ve onun aşkı Margarita’dır.
Pontius Pilate, ve Usta 2000 yıllık bir zaman aralığıyla ele alınmaktadır. Pilate’nin öyküsü, İsa döneminde, Usta’nın öyküsü yirminci yüzyılın Moskova’sında geçmektedir, Woland’ın öyküsü ise bütün zaman ve uzam sınırlamalarından sıyrılarak Pilate ile Usta arasında bağ kurmaya hizmet eder. Son sahnede ise, her üç alan da zamansız, uzamsız, fantastik bir kavramda buluşmaktadır.
Çok zekice kurgulanmış bir eser olduğunu düşünüyorum. O dönemde böyle bir kara mizah takdiri hak ediyor. Ben çok sevdim. Büyülü gerçekçilik akımını benimsemiş okurlara tavsiye edebilirim. Kitaplarla ve sevgiyle kalınız
·
62 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.