Fransızların dâhisi Victor Hugo, Notre Dame de Paris'i 1831 yılında yayımlanmıs. Müthiş bir kitap.. kurgu diyemiyorum çünkü toplumu resmediyor yazar. Ancak yazar dâhiliği kadar Türk düşmanlığı ile de mâruf. Meselâ 1821 Mora katliamıni can-ı gönülden destekliyor. O katliam ki tarihte 'Öldürecek Türk kalmayınca bitti' diye yazılır. Hugo 'Çocuk' isimli bir şiir yazar bu katliama dair ancak sanırsınız ki katledenler değil de katledilenler Yunan.. şiirin girişi şöyle:
''Türkler burada idi. Her yan Harabe
Yürek acısı.
Sakız, üzüm adası,
Şimdi kömürleşmiş resif.......'' böyle gidiyor.
Öte yandan düşünüp duruyorsunuz, bu ''dâhi''yazar aşağıya alıntıladığım düşünceye nasıl inanır? evlere şenlik bir durum var...
Bu durum bana sorsanız Hugo'nun küreselci kimliği ve barbar genleriyle ancak açıklanabilir.. başka hiç bir izahat aklıma gelmiyor... bilen varsa paylaşırsa sevinirim..pasaj şöyle:
''Geçirdikleri gece tam da bir cumartesi gecesiydi. Hiç kimse bir an bile şüphe etmedi ki Çingeneler bu fundalıkta büyücülerin cumartesi toplantısını yapmışlardı. Müslümanlar arasında âdet olduğu gibi, Şeytan Belzebuth'un eşliğinde çocuğu yemişlerdi. '' sh 209
Algı bu.. yeter mi? Yetmemiş ki bir de sh 403 te şöyle bir pasaj;
''Konstantinopolis'teki Ayasofya, bundan kırk yıl önce başları demek olan kubbelerini silkeleyerek Muhammed'in hilâlini ard arda üç kere yere attı. Bu kiliseyi yaptıran Guillaume De Paris de bir büyücüydü.''
Bu kısmı çözemedim. Kitap XI. Louis döneminde geçiyor. Adam yani 11.Louis 1461-1483 yılları arasinda hüküm sürmüs. 1483'ü baz alsak 40 yıl geriye gitsek gene fetihten öncesine denk geliyor. Böyle bir deprem mümkün değil yok. Hugo ya hata yapıyor (ki bana göre bu ihtimal devre dışı) ya da bir önceki örnekte olduğu gibi algı yapıyor zira Ayasofya'nın kubbesi tarihte üç kez zarar görmüş, ikisi Roma döneminde biri 1509 yılinda 'Kücük Kıyamet' olarak adlandırılan depremde. Bu tarih ise romanın dışında kalıyor.
Öte yandan eğer Mimar Sinan o muhteşem ustalığıyla desteklemeseydi Ayasofya'nın dördüncüsünü yapmak da bize düşerdi herhalde...
İşte biz böyle algılarla aşağılık komplekslerine sürüklendik.. bunlara yerli versiyonları da eklemeyi unutmayalım.. artık dilin kemiği olmadığını öğrendik...
Victor Hugo'yu yine de severim çünkü toplumunu çok güzel resmediyor.. sorulur mu? Elbette..mutlaka okunmalı..ama tapınır gibi değil, sorgulayarak okumalı..
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.