"Ve birbirimizi anlamadan ayrıldık..."
Genç Werther'in Acıları — Johann Wolfgang von Goethe
İnsanlardan kitap tavsiyesi almaktan hiç mi hiç hoşlanmıyorum. İnsanların herhangi bir kitap hakkındaki düşüncelerini merak etmiyorum ve duymak istemiyorum. Zira bu, benim o kitaba ister istemez bir önyargıyla yaklaşmama sebep oluyor ve sonuç genellikle hüsran oluyor.
Genç Werther'in Acıları, çok övülen, popüler bir kitap. Büyük bir beklentiyle başladım ama açıkçası bana o hüznü, o intihar hissini vermedi. Belki de âşık olmam ve şu an o aşkın acısını yaşamam gerekiyordu, Werther'in acılarını yüreğimde hissedebilmem için.
Klasik bir kitap olmasından da belli olduğu üzere, elbette ki güzel bir kitap ama bana "waaow" dedirtmedi açıkçası. Az önce de belirttiğim gibi beklentimi yüksek tuttuğum için kuvvetle muhtemel.
Ölümün beni gerçekten derinden sarstı Wertherciğim, özellikle uzun süre acı çekmiş olman :/
Sizi sevmeyen biri için acı çekmeye değmez. Bakın, ölmek demiyorum; böyle bir şeyi aklınızdan dahi geçirmeyin.
Kendi hayatındaki en değerli şey sensin. Sen yoksan güneşin bile anlamı yok. Neden biri için, sana lütfedilmiş hayattan vazgeçesin ki?
Lotte, Lotte, Lotte!
Sen gerçekten bencil birisin. Nişanlın varken Werther'le yakın ilişki kurmaktan çekinmedin ama sonrası için bir anda edepli kız oluverdin. Başta aklın neredeydi? Hem Werther olsun hem kocan olsun istedin; bir kalpte iki aşk yaşadın. Benim gözümde Werther'in katili sensin.
Albert, senin için söyleyebileceğim pek bir şey yok açıkçası. Sen yanlış bir insan değildin ama Lotte, bence ne seni ne Werther'i hiç hak etmiyordu. Kitaplarda bile bazen hak etmeyen kişiler sevilebiliyor maalesef.
Ah Werther! Sevgili Werther!
Senin duygularınla oynayan, son anına kadar sana bencilce davranan, nişanlısı olduğu halde –hatta evlendikten sonra bile– seninle yakınlığını kesmeyen Lotte için değer miydi? Hem öteki dünyada onunla buluşacağını nereden biliyorsun? Eminim o, kendine başka Werther'ler ve başka Albert'ler bulur orada da.
İyi geceler, sevgili Werther! Ebedi uykunda huzurlu geceler :/
Karakterler Üzerine:
Werther: Hassas, duygusal, romantizmin vücut bulmuş hali. Hayata, aşka ve doğaya tutkuyla bağlı ama hislerinin karşılıksızlığı onu yavaş yavaş yiyip bitiriyor. Werther aslında sadece bir âşık değil, aynı zamanda zamanının ruhuna yabancılaşmış bir birey.
Lotte: Çekici ama zayıf bir karakter. Hem Albert’e sadık görünmeye çalışıyor hem de Werther’in sevgisine karşı kayıtsız kalamıyor. Bencilce bir ikilem içinde davranarak hem kendi duygularını hem de başkalarının hayatını felakete sürüklüyor.
Albert: Mantıklı, ölçülü, “uygun” bir eş. Werther’in aksine duygularla değil, akılla hareket eden biri. Ama bu da onu pasif yapıyor; Lotte’yle ilişkisi güvenli ama tutkusuz. Werther’in çektiği acıya sessizce tanık olurken aslında o da bir şeyleri engelleyebilirdi.
Fräulein von B. (Werther'in tanıştığı başka bir kız): Kitapta kısa bir süreliğine yer alsa da Werther’in gönlünü çelmeye çalışan, onu anlamaya çalışan biri olarak karşımıza çıkar. Ancak Werther’in kalbi çoktan Lotte’ye mühürlendiği için bu kız yalnızca hikâyenin fonunda kalır. Gerçekçi, içten ama çaresiz bir karakterdir.
Yorum:
Genç Werther’in Acıları, yalnızca bir aşk hikâyesi değil; dönemin insanına ve bireysel buhranlara ayna tutan bir eser. Herkesin kalbinde bir Werther olabilir ama herkes onun gibi yaşayıp onun gibi ölemez. Werther'in çığlığı, zamanlar ötesinden gelen bir içsel yalnızlığın yankısıdır. Lotte’nin kararsızlığı, Albert’in tepkisizliği ve Werther’in fırtınalı iç dünyası, okura aşkın sadece mutluluk değil, bazen de delilik, yalnızlık ve ölüm getirebileceğini gösteriyor. Kitabı okurken belki herkes kendi duygusal eşiğini bulur ama kimse Werther kadar derine inemez. Bu, bir aşkın değil; bir insanın parçalanışının hikâyesi...