KİTAPTAN ALDIĞIM NOTLAR!
1. KISIM: İnsanlar ve İktisadiler
1) (Rasyonaliteden) Sapmalar ve Aptalca Hatalar
- ︎İki tür düşünce tarzı: Otomatik (Sezgisel) Sistem ve Düşünsel (Rasyonel) Sistem
- ︎Rasyonaliten sapmaya neden olan bilişsel kısayollar = Pratik Kurallar: Çıpalama, Hazırda Bulunma/Görünürlük (cinayet haberleri, intihar haberlerinden daha çok görünür), Temsilîlik (basketbolda sıcak elli kavramı)
- ︎Gerçekçi olmayan iyimserlik: İnsanlar kendilerine fazla güvenir ve kötü durumlara bağışıklıklarının olduğuna inanırlar.
- ︎İnsanlar kaybetmekten nefret ederler. "Kayıptan kaçınma eğilimi"
- ︎İnsan bir şeyi kaybettiğinde, kazandığı sevincin iki katı kadar üzülür.
- ︎"Mevcut durumunu muhafaza etme veya statüko eğilimi" , "aman, her neyse" kısayolu
- ︎Kayıptan kaçınma ve bilinçsiz seçim birleştiğinde, eğer bireylerce tercih edilmesi istenen durum "varsayılan seçenek" olarak tanımlanırsa bu durumun kapsamına dahil olacak kişi sayısı artacaktır.
- ︎Çerçeveleme: 350 dolar tasarruf edersiniz , 350 dolar kazanırsınız
2) Yoldan Çıkarılmalara Karşı Direnmek
- ︎Bir yoldan çıkarıya maruz kalmadığımız anlarda onun hakkında konuşmak kolaydır ve bu tuzağa düşmeyeceğimizi iddia ederiz, ancak maruz kalınca işler değişir. (Az yemek ve tatlı yememek üzere gidilen yemekten tıka basa dönmek)
- ︎İnsanlar birçok durumda kendilerini "otomatik pilot"a bağlar ve ne yaptıklarına dikkat etmezler.
- ︎Otokontrol stratejileri
- ︎Zihinsel muhasebe
3) Sürüyü İzlemek
İnsanlara bir konuda ne yapmak istedikleri sorulduğunda bireyler cevaplarıyla uyumlu bir davranış sergilemeye daha meyilli hale gelirler. (Ör: diş ipi sorusu)
İnsanlara niyetlerini sorma yönteminde, aynı zamanda yapmayı düşündükleri şeyi ne zaman ve nasıl yapacaklarını da sorarsanız dürtmenin gücü ve etkisi de artar.
4) Dürtülmeye Ne Zaman İhtiyaç Duyarız?
︎- İnsanlar alınması zor kararlarda, sonuçlarını hemen elde edemeyeceği durumlarda ve söz konusu meselenin artılarını, eksilerini kolayca idrak etmekte zorluk çektiklerinde "dürtme" stratejisine başvurmamız gerekir.
- Kazançlar Şimdi - Bedeller Sonra: otokontrol sorunları, yaptığınız seçimler ile neticesinde alacağınız sonuçlar arasında zaman farkı arttıkça artar. Beslenme, spor gibi konularda maliyetler hemen ortaya çıkar ama kazançlar daha sonra gelir. Sigara, çikolata gibi seçeneklerde zevki hemen alır, acı sonuçlarına daha sonra katlanırız.
- Zor sorunlar bile uygulama ve pratikle kolaylaşır.
- İnsanlar en çok, etkileri gecikmeli gözlemlenen, zor, nadir, zayıf geribildirim sunan, seçim ve deneyim arasındaki ilişkinin muğlak olduğu seçimlerde iyi bir dürtmeye ihtiyaç duyarlar.
- Varsayılan seçenek: en engebesiz yolda yürümek
- İnsanlar hatalar yapar. İyi tasarlanmış bir sistem, kullanıcılarının hata yapabileceğini hesap eder, buna hazırlıklıdır ve aynı zamanda mümkün olduğunca affedicidir.
- İnsanların performanslarını geliştirmesine yardımcı olmanın en iyi yolu onlara geribildirim sağlamaktır. İyi tasarlanmış sistemler ne zaman iyi yaptıklarını, ne zaman hataya düştüklerini söyler.
- Bireylerin seçimlerini yapılandırmak bazen onların öğrenmesine yardımcı olmak anlamına gelir, böylece daha sonra kendi başlarına daha iyi seçimler yapabilirler.
- Seçim mimarisi taslağı: Teşvikler, Eşleştirmeyi anlamak, Varsayılan seçenekler, Geribildirimlerde bulunun, Hata payını hesap etmek, Karmaşık seçimleri yapılandırmak.
2. KISIM: PARA
6) Yarın Daha Çok Tasarruf Edin
- Seçenek sayısı artınca süreç daha karmaşık ve güç olmakta ve bazı insanlar seçim yapmaktan tamamen vazgeçmektedir.
* Görünüşte küçük, önemsiz gibi gelen sosyal durumlar insanların davranışlarını büyük ölçüde etkiler, görmesek bile dürtmeler her yerdedir.
·
157 Gösterim
Yorumlar
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.