Balonla Beş Hafta
Dönemi, kitabın ve yazarın içine doğduğu ülkeyi yansıtan ve detaylarıyla anlayacağımız bir kitap. Kitabın yaşandığı dönem öyle ki sanki bize çok yabancı, çok uzak. Öyle ki hâlâ keşfedilmemiş yerlerden bahsediyoruz. Coğrafi keşifler diyeceğimiz keşifler bunlar. Bilim insanları bunun üzerine çalışıyor. Fakat yine dönem ve bir şeyi bulan ilk kişi olmanın hırsı sanıyorum ki bilim insanları arasında çekişmelere yol açıyor. Tabii dönem Viktorya dönemi bazı şeyler şimdikinden çok farklı ve bazı şeylere izin yok. Bu da düşünce farklılıklarına sebep oluyor. Hatta belki bazılarının girişimi engelleniyor ama devrim niteliğinde keşifler yaşanacak dönemlerden bahsediyoruz. Bazılarının cesareti öne çıkacak, çıkmazsa bunca keşif yapılamaz zaten. Birilerinin cesareti sayesinde değişen durumlar…
Dönemin İngilteresi, gücü, diğer yerler üzerinde kurmak istediği sömürü düzenini gösterecek bize. Özellikle Afrika üzerinden… Yazarın tarzı ve eserin bir keşfin güncesi olması sebebiyle teknik bilgiler, fazlaca bilim insanı isimleri içeriyor henüz başlardan itibaren eser. Yine de bu detayları akılda tutmaya gerek olmadığından kitabın akışını etkilemiyor.
Fakat bana göre kitap bir noktada propagandaya evrilecek gibi geliyor. Belki maddi kaygılar, belki dönemin yöneticileri ve siyaseti ile ilgili olan durumlar, belki de tamamen yazarın fikirleri ve inandıkları sebebiyle kitap biraz da dönemin sömürgeci İngilteresinin güzellemesi niteliğinde. Aynı şekilde Fransa, daha doğrusu Avrupa “medeniyeti”. Afrika’nın bu medeniyetten uzak topraklarını biz medeni hale getirdik, aksi halde burada ilkel topluluklar dilediğince şeyi medeniyeti dahi tanımadan yapacaktı denmek istiyor. Yönetenler tarihin akışında kendilerini haklı göstermek, kitleleri susturmak ve hatta kendi halkını da bunlara ikna etmek için zaman zaman bu aracı kullanırlar. Yazarların yazdıkları okunur, birçok şeyi değiştirebilir ve tabii tarihe kaydedilen bir belge olur, akıllıca ama dürüst bir yöntem değil.
Kitabın sonlanacağının belli olacağı kısımlara geldiğimizde keşiflerin zor kısımları, bir şeylerden vazgeçileceği ve sonlanacağı yerler görülüyor. Cesareti, keşiflerin keyfini görüyoruz. Çok özel düşünceler oluyor. Yine de sömürge ve sömürgecilik söylemleri rahatsız edici geliyor insana. Her şeye rağmen bir çocuğun gözüyle, maceraya ve keşiflere olan heyecan için okunması gereken bir kitap ve bu çok değerli. Merakın ve heyecanın bitmediği durumlarda bu keşiflerin de hiç bitmeyeceğinin mesajı çok açık.
Tüm bunlarla, hayal gücü ve heyecan dolu bir okuma deneyimi sağlıyor okura. Tam da bu yüzden iyi ki çocuk halimle bu kitabı okudum. Yetişkin ben biraz sıkıntılı bulsa da…
·
62 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.