Erivan Radyosu: Kürt Kültür Rönesansı
Bu, Kürtlerin sayıca en az oldukları coğrafyada yapılan bir radyo yayınının çok daha kalabalık Kürt nüfusuna sahip ülkelerdeki millî bilinci nasıl etkilediğinin hikayesidir...
SSCB'ye bağlı Ermenistan Cumhuriyeti'nde yayın yapan Erivan Radyosu, 1955'te günde 15 dakika Kürtçe yayın yapmaya başlar (Süre zamanla bir buçuk saati bulacaktır). Radyoda Kürtçe programları hazırlayanların çoğu Ezidi Kürt kökenlidir. Amaç diğer ülkelerdeki Kürtleri kışkırtmak falan değildir, Kürtlere özgü bir durum da değildir zaten bu, SSCB'nin tüm azınlıkların kültürüne ve folkloruna yönelik hoşgörüsünün sonucudur. Nitekim Kürtçe yayının ciddi bir bölümünde sosyalizm propagandası yapılır. Fakat bazen özellikle Kürt dengbêjlerinin kilamları da yayınlanır. Radyo çalışanları yüzlerce Kürtçe eseri derleyerek Fonda Zêrîn (Altın Arşiv) denen çok değerli bir müzikal arşiv oluştururlar (Sosyal mecralarda sık sık rastladığınız Kürtçe stranların çoğu bu arşiv sayesinde yok olmaktan kurtarılmış eserlerdir).
Kürtçe yayın sosyalizm propagandası ve Kürtçe stranlar ile sınırlı olsa da özellikle Türkiye'de yayını dinleyen Kürtlerin ortak bir duyguda birleşmesi ve Kürt kimlik bilincinin oluşması anlamında çok güçlü bir etkisi olur. Yaşadıkları ülkede dilleri kamusal alanda yasaklanan Kürtler, ana dillerini başka bir ülkenin radyo yayınında duyunca karmaşık duygular yaşarlar haliyle. Sürekli olarak herhangi bir tarihleri ve kültürleri olmadığı propagandasıyla hor görülmeye alıştırılmışken Erivan Radyosu'nun tam tersini ıspatlaması, kendilerini değerli hissetmelerini sağlar. 1955-1980 arasında süren Kürtçe radyo yayını, ilerleyen süreçte Kürt ulusal bilincinin güçlenip özgüven kazanmasında ilk zamanlarda tahmin edilemeyecek ölçüde etki eder. Ve bunu sadece Kürtçe müzik yayını yaparak başarır.
Kitap akademik bir çalışma olmasına rağmen akıcı bir dile sahip. Bu kadar kaliteli bir eserin 2.5 yıldır bu kadar az okunmuş olması da beni şaşırttı doğrusu. Erivan Radyosu, araştırmacıların diliyle söyleyecek olursak bir "Kürt Kültür Rönesansı" yaratmış ve Fonda Zêrîn geride silinmez altın bir iz bırakmıştır.
·
76 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.