Johann Wolfgang von Goethe - Genç Werther'ın Acıları
1774 yılında, 25 yaşındaki genç yazar; Johann Wolfgang von Goethe tarafından yalnızca iki hafta içerisinde yazılmış olan muhteşem bir eserdir "Genç Werther'ın Acıları".
Goethe, bu eseri yazarken 1772 senesindeki Charlotte von Stein'a duyduğu imkânsız aşkından ve bir elçilik sekreterinin, başka bir arkadaşının eşine duyduğu imkânsız aşkı sonucunda silahla intihar etmesinden ilham almıştır. Bunca imkânsız aşk silsilesi yeni bir imkânsız aşk hikâyesine vesile olmuştur anlaşılacağı üzere.
Werther'ın bu trajik hikâyesi; yazıldığı dönemde o kadar etkili olmuştur ki, dönemin Almanya'sında intihar vakaları bir hayli artmıştır. "Werther gibi giyinmek" adında bir moda akımı peyda olmuştur her yerde. Herkes mavi ceket, sarı pantolon giymeye başlamıştır. Bunu gözlemleyen otoriteler bu durumun önüne geçmek adına kitabı yasaklama kararı almıştır ve kitap bir süre yasaklanmıştır.
Genç bir hukuk stajyeri olan Werther, büyük kentin keşmekeşliğinden sıkılmış ve kendine yeni bir yaşam alanı aramaktadır. Doğayla iç içe olmayı da oldum olası seven karakterimiz, Wahlheim'e yerleşir. Orada aradığı huzuru bulacağını, içine düştüğü girdaptan ve bunalımdan kurtulacağını umut etmektedir. Zaten pek çok şey, küçücük bir umut kıvılcımıyla başlar çoğu zaman. Eser, Werther'ın hayalî arkadaşı Wilhelm ile mektuplaşması şeklinde ilerlemektedir. Eserin hayalî bir arkadaşa yazılan mektuplar şeklinde ilerlemesi bile Werther'ın durumunu izah etmektedir sanki. O kadar çok kimseye kendini anlatamaz ve anlaşılamaz ki zamanla kendi hayalî arkadaşını yaratır. Zaman içerisinde öyle bir arkadaşa gerçekten sahip olduğuna da inandırır kendini. Belki de gerçekten vardı Wilhelm, kim bilir...
Yerleştiği Wahlheim şehrinde epey keyfi yerindedir başlarda. Aradığı huzuru bulmuştur gerçekten. Orada yeni insanlarla tanışır, onlarla sohbet edip kaynaşır. Tüm bu adaptasyon süreci esnasında bir gün, bir baloya davet edilir Werther. Hayatının son aşamasının ilk adımını atacaktır o baloya adım atarak. Ama bunun farkında değildir tabii ki. Baloya katılması için bir partner bulması gerekir ve bulur Werther. Bulduğu partnerinin bir de arkadaşı vardır. Baloya, partnerinin arkadaşını da alıp gideceklerdir. Partnerinin teyzesi; Werther'ı, almaya gittikleri kız konusunda uyarır. Sakın ola ki ona aşık olmaması gerektiğini çünkü onun nişanlı olduğunu söyler. Lâkin gönül ferman dinlemeyecektir elbette. Werther ilk gördüğü anda Charlotte adındaki kıza aşık olur. Kendisine yapılan uyarıyı çoktan unutmuştur bile. Balo yerine varana kadar sohbet ederler. Balo yerinde onları kavalyeleri beklemektedir. Balo başlayıp da dans edilirken Werther dayanamaz ve Charlotte'un kavalyesinden müsaade alarak Lotte ile dans etmeye başlar. Tüm gün Lotte ile vakit geçiren Werther, gün sonunda onu eve bırakırken tekrar görüşmek için onayını alır. O günden sonra sık sık vakit geçirir bu iki insan. Günler günleri kovalayıp her şey güzel giderken birdenbire o gün geliverir ve Lotte'nin nişanlısı kasabaya gelir. Werther tabii ki Lotte ile arkadaşlığını devam ettirmek zorundadır. Kopamamaktadır ondan. Albert'in gelmesi de herhangi bir duygu değişimine sebep olmamıştır kendisinde. "Albert acaba onu üzüyor mudur, ona hak ettiği hayatı, aşkı yaşatıyor mudur?" diye düşünmektedir sürekli. Öte yandan Lotte'de de hisler karşılıksız değildir esasında. Ama ahlâki değerler, verilen sözler, yıkılamayan tabular ve içinde bulunmaya alışık olduğu konfor alanı müsaade etmez Lotte'nin Werther'a gitmesine. Werther ile ne kadar mutlu olduğunun farkında olsa da, onu sevse de ayrılamaz bir türlü nişanlısından. Bu durum da Werther'ın bunalımlarının katbekat artmasına sebep olacaktır. Sürekli yakınmaktadır Wilhelm'a yazdığı mektuplarda. Bir türlü elinden bir şey gelmemektedir. Tek çarenin buradan ayrılıp geldiği yere geri dönmek olduğuna karar verir ve geri döner, Wahlheim'i terk eder Werther. Yeni işlere girip çıkar sürekli ama bir türlü Lotte'yi atamaz kalbinden. Asla kurtulamaz içinde bulunduğu girdaptan. Her şeyi göze alıp tilki misali Wahlheim'e geri döner. Yeniden karşılaşır Lotte ile ve içindeki ateşin hiç sönmediğini tekrar idrak eder. Yeniden Albert ve Lotte ile arkadaşlık kurar ama nafiledir. Hiçbir şeyi değiştiremeyecektir. Werther bir gün kafasına koyar ve Lotte ile her şeyi konuşur. Ama Lotte hâlâ Werther'ı seviyor olsa da yıkamamaktadır hayatındaki ve içindeki tabuları. Tüm bu yaşananlara ve karşılıksız aşkına daha fazla dayanamayan Werther, bir gün kafasına dayadığı bir silah ile bu ızdırap dolu hayatına son verir.
Kitabı okurken, Werther'ı bu intihara sürükleyen yalnızca Lotte'nin imkânsız aşkı mıydı yoksa zaten kafasına koyduğu planı uygulayacak olan birinin bir bahanesi miydi bu imkânsız aşk, diye sorgularken buluyorsunuz kendinizi. Goethe'nin şiirsel dili o kadar etkileyici ki kitaptaki her bir cümle adeta bir tokat gibi çarpıyor suratınıza.
Genç Werther'ın acılarına ortak olmak istiyorsanız bir an önce eseri okumalısınız efendim.
Genç Werther'in AcılarıJohann Wolfgang Von Goethe · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 2024150bin okunma
·
68 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.