Mülhem Teraneler- Vol.Ι
"Bir fenomen zıddıyla giderilmez, aksine daha baskın 'aynısı' ile giderilir. Zıddı onu kaçınılmaz kılar."
"Kan dökme istemi döl dökme istemi ile eşdeğerdir."
—
Mevcut sosyal etkenler ve koşullar tarihin olumsuz belirlenimlerinden pay alarak, arkaik güdülerin yeniden üretilip dolaşıma sokulmasıyla, insanın derinlerinde saklı içsel/dürtüsel yıkıcılığını ortaya çıkarması sonucunda "şiddet" edimi kaçınılmaz hale getirilir. Makul bir gerekçe ile en masum insan bile böylesi edimlerden kendisini soyutlayamaz, eylemi tüm benliğiyle benimser ve yok edici rolünü başarıyla gerçekleştirir. Çünkü dışsal belirlenimlerin özne üzerindeki tahakkümü, kendisinin yani öznenin muhakeme yetisini ele geçirir, seçme özgürlüğünü ve şansını tamamen bertaraf edip özneyi "bilinçsiz fail" konumuna devşirmiştir.
"Ulvi gerekçeler" aynı zamanda merhamet, vicdan vs. gibi duygusal çatışmaları da köreltir. Çarpık ussallaştırmalar ile eylemin temel dayanağı tamamlanmış oluyor.
Şiddet ve/veya Kötülük, sosyal ketlemeler -önleyici olmakla birlikte tetikleyicidir de- yolu ile cebren baskılanmış; yüzleşilmesi müthiş korkutucu olarak addedilen, saklı ve yasaklı bir içgüdüsel "arzudur."
Her arzu gibi Şiddet arzusu da tatmin olma gereksinimini yoğun veya yüzeysel bir biçimde karşılar ve karşılanılmak isteği duyar.
Özne ya bilfiil (aktif) ya da mevcut olarak yapılanlar (pasif) üzerinden tatmin ihtiyacını karşılar. Şiddet olgusunun kamusal alana yoğun görsel arzı, pasif konumunda bulunan bireylerce talep edilebilir bir meta aracına dönüşür. En bariz örneğini mafyatik temalı film ve dizilerin bireyler üzerindeki olumsuz etkisini gösterebiliriz.
Kitaba gelirsek, kapsamı ve derinliği açısından fevkalade zihin açıcı... Olay ve olguları yetkin referanslarla derinlemesine irdelemesi bakımından ve aynı zamanda Fromm'un kendine has üslubu ile olguları yorumlama biçimi de takdire şayan. Mikro ve makro evrenlerde vuku bulan şiddetin sebeplerini, seyrini ve sonuçlarını, olasılıklarını, bireysel ve sosyal düzlemdeki tavırları ile insanın içsel ve dışsal kökenlerine ışık tutuyor.
Sadece Fromm'un "oyuncu şiddet" olarak tanımladığı ve bunun şiddet içermeyen, yıkım amacı gütmeyen ve içinde nefret güdüsü olmayan salt hüner gösterisi olan tezine katılmadım. Çünkü hünerlerini gösterme veya sergileme edimi, realitede gerçekleşmeyen şiddet arzusunun küçük ve zararsız (pasif) bir tatmin çabasıdır. Arzu-Gerçeklik çatışmasının tali bir dışavurumu şeklinde formüle edebiliriz.
—
"İnsan yıkıcıdır, yok edicidir. Bulunduğu yerde kaosun habercisidir. Doğanın içinden fakat doğa dışıdır: doğal olmayandır. O yabancıdır!"
·
151 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.