Eser, 1900 yıllında Halit Ziya Uşaklıgil tarafından kaleme alınıp 1991 yılında kitap olarak yayınlanmıştır. Servetifünun anlayışla kaleme alınan eser bireyi ve bireyler arasındaki ilişkiyi ele alan bir romandır. Bunun yanında romandaki mekan ve zaman da sınırlıdır, genellikle yalı dışına çıkılmamış.
Bihter karakteri başlarda çok ahlaklı biriyken yaşantılara bağlı olarak göze çarpan bir değişim var. Halit Ziya Uşaklıgil diğer kitaplarında karakterdeki değişimi çok kullanmamış olsada bihter karakterinde bunu belirgin bir şekilde kullanmıştır. ( Gerçekçi bir kurgu)
Behlül batılı erkek tipini temsil eder. Lakin yaprak dökümünde ki gibi bir yanlış batılılaşma yoktur. Çünkü onlar zaten Batı'nın yaşam tarzını hayatlarına dahil etmişlerdir.
Psikolojik tahliller hemen hemen tüm kişilerde yapılmıştır. Karakterlerin psikolojik durumları olayların gelişmesinde büyük bir etkiye sahiptir. Bu doğrultuda kitap toplumu anlatmaya değil bireyi anlatmaya yöneliktir. Özelikle de bunu nihal de görebiliriz.
Sanırım benim okuduğum kitapda yayın evi kötü olsa gerek ki okurken tuhaf tuhaf kelimelerle karşılaştım. Adnan beye Adanan bey bile denilmiş bazı yerlerde. ilk defa böyle birşeyle karşılaştım. Yayına dikat edip okumak lazım.
Baktığım incelemelerin bir kısmı 2008 yılında aynı isimle uyarlanan aşk-ı memnu dizisini de baz alarak yorumlamışlar. Bunu yapmak pek de doğru değil. Çünkü dizideki karakter özellikleri kitap kadar güçlü değil. Bu da onları yeterince anlamamıza neden oluyor. Dizide daha çok olay varken kitap da birey ve bireylarası ilişkiler var. Romanda karakterlerin iç dünyası anlatıldığı için bütün karakterlere ne iyi diyebiliyoruz ne kötü. dizide ise bazılarına iyi bazılarına kötü diyebiliyoruz. anlayacağınız birbirinden çok farklı zaten aynı da olamaz.Yani kitabı yorumlarken diziyi bir kenara bırakıp o şekilde yorumlanması daha doğru.
Spoiler içerir
Elisini geçkin Adnan bey bir gezi esnasında Firdevs hanım ve kızları Bihter ve Peykeri tesadüfen görür. Bihteri beğenir ve Nihat aracılığıyla onunla evlenmek istediğini bildirir. Firdevs hanım buna karşı çıksa da 22 yaşındaki Bihter bunu kabul eder. Bihterin kendisinden yaşça büyük biriyle evlenmek istemesinin farklı nedenleri olsada ilk göze çarpan neden
hayalindeki mücevherlere kumaşlara incilere sahip olmaktır. Ona göre Adnan bey demek Boğaziçinin en büyük yalılarından birinde yaşamak demekti . Adnan ve iki çocuğu olan nihal ve Bülent onun gözünü korkutmaz. Bihterin annesiyle aralarında bir nefretin olması, babasının da ölümünden sonra ailede görmediği sevgiyi evlilikte bulacağını sanması, evlenmeyi kabul etmesinin bir başka nedenidir.
İLerleyen sayfalarda Bihter Adnan beyde aradığı mutluluğu bulamaz . Adnan Bey'in yeğeni olan Behlüle aralarında bir yasak aşk başlar. Behlül'ün ki geçici bir hevesken Bihterin ki belki aşktı belki bir boşluğu doldurmaktı. Her ne ise de son sayfaya kadar Bihter sadık kalandı Behlül hep korkak olandı. Hatta Behlül daha öncesinde evli ve çocuğu olan peykerlede yakınlaşmaya çalışır.
Bihterle behlülun yasak aşk yaşadığı sırada Behlül bir ara kette adındaki bir kızlada yakınlık kurar. Kitapta en sevmediğim karakter Behlül oldu. sorumsuz, çapkın, sadakatsiz ahlaktan uzak Behlül...
Gelelim Nihale. Bihter yalıya geldikten sonra Nihal, yavaş yavaş yalnızlığına çekilir. Bülent yatılı okula gönderilir bunun sorumlusu olarak Bihteri görür. evdeki bazı çalışanlar evden gönderilir yine bunun sorumlusu olarak Bihteri görür.
(matmazel de courton evden gider. onu göndermek isteyen gerçektende bihterdir)
Nihal Bihteri annesinin yerine koymak istemez bazı zamanlar bihteri suçlamak için nedenler bulmaya çalışır. Bihteri herkesten kıskanır hırçın bir kıza dönüşür.
Tabi olaylara birde 13 yaşındaki Nihalin gözünden bakmak gerekir. Bihter eve geldikten sonra babası ondan uzaklaştı (eşiyle kızı arasında kalmamak için) kardeşi sadece hafta sonları evde oldu
mürebbiyesi evden gitti. Kuşkusuz kitaptaki en masum karakter kim diye sorulacak olursa Nihal derim.
Firdevs hanım Behlüle bihter arasındaki yasak aşkı fark edince Behlüle Nihalin evlenmesi olayını ortaya çıkarır. kızının evliliğinin bozulmasını istemez çünkü zengin bir yaşama alışmıştır. (Kendi çıkarı için)bir süreliğine bu evlilik şaka olarak evde konu olur.
Arayışta olan Behlül: kim bilir belki aranılıp bulunamayan şiir ve sevda bundadır der . sonra Bhiterin parlak siyah saçlarıyla kettenin beyaza benzeyen sarı saçları birbirine dolanarak iki çehreden oluşan belirsiz bir sima çizdikten sonra Nihale evlenme fikrini aklından götürür. Ne istediğini bile bilmeyen Behlül günün sonunda nihale evlenmeyi cazip görür.
15 yaşına gelmiş nihal en başta pek aldırış etmese de sonrasında ; mademki evleneceğim, başkasıyla olacağına Behlüle olsun der. Ayrıca Bihterinde bu evlilik fikirine karşı geldiğini bilir onun istemediği birşeyi yapmak nihalinde hoşuna gider. Behlülün de Nihalin kabul etmesinde ikna payı vardır
Behlüle nihalin evleneceğine dayanamayan bihter intihar eder. Behlül evden gider.
evdeki aile üyeleri belki eskisi gibi mutlu olamazlar ama matmazel de Courton bir mektupla eve geri gelir calışanlar hayatlarının son senelerini yalı da geçirmek üzere gelirler.
Adnan bey biraz daha yaşlı olur, nihal biraz daha çocuk olur...
·
8 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.