Sırp yazar, eleştirmen ve Nobel Edebiyat Ödülü adayı.
1935’te, bugün Sırbistan sınırları içinde yer alan Subotica şehrinde doğdu. Demiryolu müfettişi olan babası Eduard Kiş, “Kohn” soyadıyla doğmasına rağmen 1867-1918 arasındaki “Macarlaşma” süreci sebebiyle sonradan Kiş soyadını almış bir Macar Yahudisiydi. Danilo’nun çocukluğu boyunca babası inişli çıkışlı bir ruh haline sahipti ve sık sık ruh ve sinir bozuklukları hastanesinde tedavi görüyordu. Danilo bu sorunların alkolden kaynaklandığını düşünse de, 1970’lerde babasının aslında nevrotik kişilik bozukluğundan muzdarip olduğunu öğrendi. Ailesi, yükselen Nazizm dalgasından endişelendiği için Danilo’yu üç yaşındayken Novi Sad’da bir Ortodoks kilisesinde vaftiz ettirdi. 1941’de Macaristan, Nazi birlikleriyle Yugoslavya’nın kuzeyini işgal edince, Eduard Kiş ailesini Macaristan’ın güneybatısındaki Kerkabarabás kasabasına yerleştirdi ve Danilo okula burada başladı. Macar yetkililerin Yahudileri Nazilere teslim etmek konusunda daha “gönülsüz” davranmaları dolayısıyla 1944’e dek Kiş ailesi sorun yaşamadı; fakat 1944’te Macar Yahudileri de kitleler halinde toplama kamplarına gönderilmeye başladı. Eduard Kiş de Auschwitz’e gönderilenler arasındaydı ve burada diğer pek çok akrabasıyla birlikte katledildi. Danilo, annesi ve kız kardeşiyle birlikte vaftiz belgesi sayesinde hayatta kalmış oldu. Babasının ölümü Danilo’nun hem kişisel hem de edebî yaşamını derinden etkiledi.
Danilo Kiş savaştan sonra ailesiyle birlikte Yugoslavya’ya geri döndü. 1954’te liseden mezun olduktan sonra Belgrad Üniversitesi Edebiyat Bölümü’ne girdi. 1958’de karşılaştırmalı edebiyat bölümünden dereceyle mezun oldu ve yüksek lisans projesi için üniversitede kaldı. Aynı yıllarda Vidici dergisinin önde gelen yazarlarından biri oldu. 1962’de ilk iki romanı Mansarda ve Psalm 44 yayımlandı. Strasbourg Üniversitesi’nde okutman olarak 1973’e dek çalıştı. Buradaki görevi boyunca pek çok Fransızca eseri Sırpça ve Hırvatçaya tercüme etti. Başyapıt niteliğindeki Bahçe, Küller isimli otobiyografik romanı 1965’te yayımlandı.
Eylül 1989’da, halsiz hissettiği için hastaneye gittiğinde akciğer kanseri teşhisi konuldu ve bir ay sonra da, 15 Ekim 1989’da 54 yaşında hayatını kaybetti. Kiş öldüğünde babasının Auschwitz’e gönderildiği yaştaydı. kaynak : Jaguar Kitap.
İkinci Dünya Savaşı'nın onbinlerce insanı katleden, milyonlarca insanın yerini, yurdunu terk etmesine sebep olan o alevli rüzgarı henüz esmeye başlamadığı, fakat ötekileştirmeler ve kıyımların ayak seslerinin iyide iyiye işitildiği günlerdeyiz. Yahudi bir çekirdek ailede hikayeyi evin çocuğundan dinliyoruz. Artan baskılar, politik çevredeki ölüme davetiye çıkartan söylemler bu Yahudi ailenin yerini yurdunu terk etmesine ve Avrupa'nın ücra köşelerine savrulmasına sebep oluyor. Romanın ana karakteri evin babası.. Kitap babanın sanatsal kişiliği, toplumsal duyarlılığı ailesi için katlandığı tüm olumsuz durumları merkezine alıyor. Danilo Kiş'in öz yaşam öyküsünden izler taşıyan bu roman ölümün kol gezdiği, harabeler içinde kalmış bir coğrafyadan arta kalan küllerin arasından filizlenen efsanevi bir baba oğul anlatısıdır. Modern edebiyat içerisinde o döneme dair okuduğum pek çok kitap içerisinde ölümü, yersiz yurtsuzluğu, sürgün ve Yahudi katliamını böylesine şiirsel anlatan bir kitaba denk gelmedim. Yazar dokunaklı bir baba oğul anlatısını şiirsel dili, mitoloji ve tarihten yaptığı desteklemelerle zenginleştirerek bir aile özelinde genel bir tabloyu tüm acılarıyla güçlü bir şekilde işliyor.
·
123 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.