MİNKA ABLA
Roman
Panait Istrati
Varlık Yayınevi; Haziran 1967 ; Türkçemize çeviren Yaşar Nabi; (9 / 30.06.2019)
Dün akşam devrettim MİNKA ABLA başlıklı bu sevgi duygularıyla yüklü romanı. Istrati, ülkesi Romanya'daki "Tuna" nehriyle birlikte, ona sevgilisine koşan bir âşık gibi kavuşan Seret Deresini anlatıyor. Ve bu defa Seret Deresinin ağzında oturmakta olan insancıkları öyle tatlı betimliyor ki, kahramanları Minka Abla, Zamfir, Minku, Yerden Bitme Sima ile birlikte âdeta ben de yaşadım : O zaman zaman bereketinden Dere-Ağzı İnsanları'na bereket getiren, yerine göre de sularıyla her tarafı kapladığında kaçacak yer bırakmayan Seret Deresinin hâllerini ben de gördüm!
Seret Deresi, romanın giriş bölümünden itibaren metnin bir kahramanı gibi hareket ediyor. Seret verirse insancıkların karnı doyuyor. Seret vermezse, insancıklar Seret'in bataklıklarına gidiyor, saz kesiyorlar geçimlerini sağlamak üzere. Fakat "boyar" (anladığım kadarıyla "vali" demek oluyor) var ve bu Zalim Boyar zaten ellerinde avuçlarında metelik kalmayan Dere-Ağzı insanlarından vergi istiyor bataklıktan saz kesebilmeleri için.
Romanı okumak isteyenler bundan sonrasını okumasalar daha iyi!
Minka'nın erkek kardeşi Zamfir'in iki tayı kaybolur o esnada. Minka ile Zamfir'in babası olan acımasız adam bir güzel döver oğlunu ve, Git bul tayları, der. Zamfir Dere-Ağzını, tarlaları, çayırları ve civar köyleri arasa da bulamaz tayları. Nihayet Minka Ablası, Boyar'ın arazisine girmiş olan tayları bulur; gider,,, alır ve getirir eve. Kimse Minka Ablanın tayları nasıl geri getirmiş olduğunu anlayamaz. Anlayamaz ama taylar yüzünden Boyar'ın tarlasında oluşan zararın ödenmesi gerekiyordur. Dedikodu başlar. Zalim Baba : Ya evlenirsin Sima ile yada seni evimden kovarım, der.
Minka Abla o gece evden kaçar. Sevdiği Minku adındaki gencin evine sığınır. Minku babası ile yaşamaktadır. O gece baba-oğul Minka'yı evlerinde misafir ederler. Sabah çıkar gelir Zalim Baba, tüfeğiyle evin kapısına dayanır. Üzülme Minku, der Minka ve çaresiz babasının peşine takılır, evine döner. Tüccar Sima ile evlendirilen Minka bir zaman sonra Minku ile kaçar...
Sonrasında olanlar olur: Seret Deresi taşar o günlerde ve hem de Sima intikam almak üzere Minka ile Minku'nun evine baskın verir!
Istrati'nin sevilesi romanıdır MİNKA ABLA romanı.
Ve kabul ettim: Istrati'nin kitaplarını Türkçemize çeviren Yaşar Nabi (Varlık dergisini ve Varlık Yayınevi'ni kuran şairimiz ve aynı zamanda yazarımız) belli ki pek sevmiş Istrati'yi...