·64 syf.····Okunma: 01 Ağustos 2024 02:26 Dünya edebiyatına damga vuran isimlerden biri Rimbaud. Bu efsane adam çocuk yaşta şiiri bırakmasına rağmen edebiyata olan etkisi büyüktür. Rimbaud'un şiir çizgisini birçok ulusların şiirinde görebilirsiniz. Şiirlerinde ki en önemli yönü betimsel (tasvirci) şiire karşı koymasıdır. Yani ölçülü düzyazı. Rimbaud'nun ayaklanması, bir bakıma şiirde düzyazının ilkelerini atmak şeklinde de özetlenebilir. Bunu düzyazı da söyleyebileceğimizi, şiirde söylememek şeklinde de tanımlayabiliriz. Rimbaud ilk şiirlerinde düzyazının ilkelerini bol bol kullanmıştır. Rimbaud eski şiire karşı koyarken öne sürdüğü ilkelerin başında usa karşı çıkmak gelir. O buna "us dağınıklığı" diyor. Söz Simyası adlı şiirinde bu deneyi anlatır. Yeni bir şiir terimi ortaya atar:
"Sesli harflerin rengini buldum! A kara, E ak, I kırmızı, O mavi, U yeşil."
Rimbaud eski şiire karşı gösterdiği bu ayaklanmayı, hayatında da göstermiş; aile, vatan, ahlak, toplum, din bağlarını yadsımıştır.
Rimbaud'un bilinen iki büyük başyapıtı vardır. Ve ikisinde bu kitapta yer almıştır. Biri Illuminations (renkli gravürler) diğeri ise Une Saison en Enfer. (Cehennemde bir mevsim) Bu iki kitaptaki şiirler mensup şiirlerdir.
Kısaca şiirlerden bahsedecek olursak;
Cehennemde Bir Mevsim'de Rimbaud yaban bir adam oluşunun nedenlerini çizdiği herkesçe kabul edilmiş gibidir. Bütün kitap boyunca kendini anlatmaya çalışır. Hatta ve hatta yazdığı bir mektupta bütün bir hayatının bu kitaba bağlı olduğunu söyler. Bu kitabı yazdığı sıralar 18 yaşındadır ve her türlü toplum düzenine baş kaldırmış asi bir delikanlıdır. Usunun karmaşıklığını bu kitaba fazlasıyla yansıtır ve daha sonra bunu bir yöntem olarak da benimser. Lanetlenmiş şair deyimi bu kitaptan Rimbaud'a özgü çıkar. Ona delikanlı şeytan diyenler de varmış.
"Güzelliği dizlerime oturttum bir akşam. Acı geldi bana. Tuttum sövdüm"
Illuminations'dan bahsedecek olursam:
Birçok eleştirmene göre ilk kapalı şiir örneğidir. Daha önce Fransız şiirinde bu derece bir kapalılık görülmemiştir. Gerçeğe bir yan çizme olarak görülüyor. Bu kitapta çizdiği evren kendine özgü bir düş evrenidir. Bu kitap us dışı şiire de örnek olarak gösteriliyor. Sürrealistler bu kitabı başucu kitabı olarak kabul etmiştir.
"Ve bende zaten yeni bir acıya, yıkıma bel bağladığıma göre -Korkunç bir deli olup çıkmayı bekliyorum." (sayfa50)
"On iki yaşında, beni kilitledikleri bir tavan arasında tanıdım dünyayı, insanlık komedyasını resimledim." (sayfa51)
Bu kitapta bazı şiirlerin Fransızca kopyası da bulunmaktadır. Ben keyifle okudum ve şans vermenizi öneriyorum. Keyifli okumalar!
(Not: Edindiğim bilgiler ve Rimbaud'un yaşamı kitapta yer alıyor, ben sadece özet geçtim.)