Etimolojiye merakım olduğundan okuduğum bir sözlük. Ama ne yazık ki bazı beklentilerimi karşılamadı.
Yazar, yerli yabancı birçok kaynaktan her bir kökün ayrıntılı araştırmasını yaptıktan sonra bu eseri oluşturmuş. Bu nedenle Türkçe sözcük köklerine merakı olanların duymuş olması gerek diye düşünüyorum.
Girişte, dilin, etimolojinin, düşüncenin, kültür, anlamak vd. kavramların önemini vurguluyor.
Yazar Eyüboğlu bu eserde ufkunuzu genişletebilecek dil ve kültür bilgileri sunmakta.
Bir kökün Anadolu Türkçesinde veya Asya Türkçesi gibi farklı bölgelerdeki değişimlerini bize aktarıyor, bazı köklerin nereden gelmiş olabileceğini... Köklerin hangi anlama gelen kelimelerin başına gelebildiğini söylüyor lakin kelimenin ta kendisini vermiyor. Benim kitapta beğenmediğim kısım da bu oldu. Örnek vereceğim:
kev-, Anadolu halk ağzında üretken bir köktür. Öncül sesleri e-i, eylem eki mek'
tir. Anlam içeriği: ağrı, sızı, üzülme, sıkılma, daralma, yorgunluk, kuruma,
katılaşma, yumuşak taş, kötü, kaba, çekinmek, sakınmak, kaçınmak (SDD).
Bakınız "Anlam içeriği" olarak sunuyor.
(kaynak: kelimeler.gen.tr) kevik: İçi delikli, hafif, çabuk kırılabilen, yumuşak (taş vb. için). Kevik sözcüğünü değil de hangi anlamı ifade eden sözcüğün başına geldiğini söylüyor bkz: yumuşak taş. Sözcüğün kendisini verse daha iyi olurdu ve dağarcığımız genişlerdi. SDD: Söz Derleme Dergisi, kökleri kaynaklarıyla beraber verdiği çok yer vardır.
Onun haricinde meraklılarının ve bakış açısını bir nebze değiştirmek isteyenlerin göz atabileceği bir kaynak.
Sözcük dağarcığınızın çok artmayacağı ama kökteki ses değişimlerinin diğer Türkçelerdeki halleri ve bazı noktalarda sizi aydınlanma bombardımanına tutabilecek de bir kitap. Girişte bahsetmiştim ya dili anlamanın önemini vurguluyor yazar, verdiği örneklerden biri Sırpsındığı Muharebesindeki Sırp ve sındığı kelimelerinden "sındığı" sı(-mak) eyleminden geliyor oluşudur. (kırmak, öldürmek, yok etmek, yenmek bg.)
Bunu bilmiyordum ve sözlüğe merakım arttı, okumasaydım da olur muydu? Diğer sitelerden (kelimeler.gen.tr, esanlamlisi.net vd.) yardım almasaydım tek başına kesinlikle sıkıcı bir kitap olduğu kesin. Böylece kelimeler arasında bir bağ ve anlam aramaya çalışıyorsunuz. Tek başına okuyacaksanız da C2 Türkçeye sahip olmanızı tavsiye ederim, böylece sözlükte neler anlattığını kusursuz bir şekilde anlayabilirsiniz.
·
28 Gösterim
Yorumlar
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.