Herkese Merhaba
Bugün sizlere Laura Beatty kaleminden Theophrastus’un İzinde
Kayıp Filozofun Peşinde Antik Kentlerde kitabının yorumu ile geldim
Eylül ayının sıradaki kitabı 2024 yılı basımlı 286 sayfalık bir kitap.
Dünyaya bakmanın farklı yolları vardır...
⸙Tyrtamos; MÖ 372 yılında Midilli'nin güney sahilinde yer alan Eresos'ta, zengin bir adamın oğlu olarak dünyaya geldi. MÖ 355 yılında Eresos'ta felsefe dersi aldıktan sonra Plato'nun yanında eğitim görmek için Atina'ya gelmişti. Aristoteles, Midilli'den Tyrtamos adlı çocuğun hitabetine hayran kaldı ve ona hep öyle anılacak olan Theophrastus "ilahi bir şekilde konuşan" adını verdi. Theophrastus'a dair biyografik ayrıntılar tutarlıdır. Hoş bir adamdı, her şeyden önce iyilik yapmaya hazır ve tartışmayı seven biri, sosyaldi, birçok arkadaşı tarafından sevilen biriydi. Theophrastus Platon'un ölümü ile Atina'dan kendi isteğiyle sürgüne gönderilen Aristoteles'e katılmış. Usta ve öğrenci olarak doğa bilimleri alanındaki araştırmalarına Midilli'de başlamışlardır. Aristoteles balıkları ve hayvanları, Theophrastus da bitkileri ve taşları incelemiştir. Aristoteles sistemleri severdi. Theophrastus çeşitliliği severdi. Öncülük ettikleri ve tercih ettikleri yöntem gözlemlemekti.
⸙Aristoteles ve Theophrastus'un tek çabası yaşayan her şeyi kataloglama yapmaktı. Amaçları canlı nesneleri, parçaları, alışkanlıkları, kullanımları ve yayılma yöntemleri açısından değerlendirmekti. İnceledikleri şeylerin işlevsel parçalarıyla ilgilenmekle işe başladılar. Bu da Yunan tanrıları topluluğunun yalnızca bir dini değil, bir tür önbilimi temsil ettiğinin güzel bir kanıtıdır. Theophrastus, bize her bitkinin neye benzediğini, nasıl çoğaldıklarını, onların nasıl yetiştirileceklerini, yiyecek, ilaç ya da başka herhangi bir şey için nasıl kullanacaklarını, her bitkinin yüzlerce farklı ve kusursuz kullanımını, bitkilerin tıbbi özelliklerini, hangilerinin nasıl iyileştirici olduğunu, hangilerinin hangi miktarlarda zehirli olduğunu, nasıl ekeceğimizi, budayacağımızı ve toprağı nasıl hazırlayacağımızı anlatır. Hem Theophrastus hem de Aristoteles için bilgi toplamak ōnemliydi. Theophrastus nereye giderse gitsin bilgi toplardı.
⸙Midilli'den sonra sıradaki seyahat Makedonya'ya Büyük İskender'in öğretmeni olacak Aristoteles'e eşlik etmekti. Aristoteles İskender'in ölümüne kadar orada kalacaktı. Sonrasında Atina'ya geri dönecek ve Lyceum'da ders vermeye başlayacaktı. Theophrastus Peripatetik okulun başkanı olarak Makedonya'da kalacak. Ta ki Aristoteles'in ölümüne kadar.
⸙Theophrastus çok şey yazmıştır ancak çok azı günümüze ulaşmıştır. Kitaplarının en önemlileri, iki büyük botanik incelemesidir: Bitkilerin İncelenmesi ve Bitkilerin Nedenleri Üzerine bunlar botanik bilimine en önemli katkıyı oluşturur. Felsefe üzerine pek çok kitap yazmıştır. İlginç ve çeşitli konularda, epilepsi üzerine bir kitap, hukuk üzerine en az yirmi dört kitap yazmıştır. Bir karakter çizimleri kitabı vardır. Theophrastus ölümüne dek, Asya, Sudan (daha sonra Etiyopya) ve hatta Hindistan kadar uzaklardan gelen 550 kadar bitkiyi görünümlerini, alışkanlıklarını, kökenlerini, kullanımlarını, yayılımlarını ve ekimlerini numaralandırarak kaydetmiştir. Bitkiler üzerine yaptığı çalışmalar nedeniyle "botanik biliminin babası" olarak kabul edilir. Theophrastus'a göre kurban ettiğimiz veya yediğimiz hayvanların çoğu insanlığa faydalıdır. Onları öldürmek nankörlük der.
⸙322'de Aristoteles öldü. Sonrasında Aristoteles'in oğlu Nicomachus'u yetiştirdi ve eğitti. Theophrastus çalıştı. Çalıştı ve çalıştı. Hiç durmadı. Seksenlerinde bile hâlâ öğretmenlik yapıyor, hâlâ ders veriyor, bahçıvanlıkla uğraşıyor ve yazıyordu...
⸙Altı bölümden oluşan, felsefe ve tarihi içerikli, zaman ve mekanları gözünüzde canlandırabileceğiniz, hem gerçekler hem de kurgusal ögeler ile harmanlanmış belgesel bir roman.
Yazarımızın kalemine sağlık
Kitap ile ilgili düşüncelerinizi yorum bırakabilirsiniz
Okumayı ihmal etmeyin
im t u b i s ʚĭɞ