Iivan Sergeyeviç Turgenyev'in kaleme son aldığı, ilk kararlaştırılan ismiyle "Ölümden Sonra", basılan ismiyle "Klara Miliç"..
Hakkında ne söylesem spoiler olacağı için bunu bilerek okumanızı tavsiye ederim.
Kitap tek kelimeyle alemler arasındaki aşkı anlatıyor.
Aşk dedik ama...
Bunun baş kahraman bile aşk mı yoksa pişmanlığın getirdiği vicdan azabından doğan takıntı mı olduğunu kitabın sonuna kadar bilemeden endişesini yaşıyor.
Endişesini yaşıyor; çünkü kitaplarına gömülü yaşayıp, kadınlardan kesinlikle uzak duran Aratov, hayatta olmayan genç bir kadına (Klara Miliç) gitgide aşık olduğunu hissediyor.
Turgenyev bu bir çırpıda bitecek kitabında ölümsüz olanın aslında aşk olduğunu, kişiye olan aşkın o bu alemden gittikten sonra dahi alevlenip büyüyebileceğini öyle ustaca anlatmış ki... Kitap bittiğinde "aaa... keşke böyle bitmeseydi" diye hüzne kapılıyorsunuz.
Kitabı çok beğensem de hikayenin daha detaylı olmasını isterdim.
Mesela Klara'nın Aratov'u meydana çağırıp sessizleşerek yürümesini, birden dönüp bir şey duymak istediğini söylemesini yetersiz buldum.
Çok az da olsa bence Klara'nın da duygu ve düşüncelerine yer verilebilirdi.
Ama verilmediği için biz okuyucuları kocaman bir soru işaretiyle ortada bırakmayı uygun görmüş Turgenyev.. :)
Ah, dipnot!
Az kalsın unutuyordum.
Sabahattin Ali o meşhur caanim kitabı Kürk Mantolu Madonna'sında Klara Miliç'e selam yolluyormuş.. :)
Ben hatırlamıyorum ama bilenler vardır elbet.
Klara MiliçIvan Turgenyev