Benim için bu kitabı okumak artık vucubiyet ifade ediyordu: İttihatçılara; özellikle Enver ve Cemal paşalara beslediğim özel muhabbet dolayısıyla artık Cemal Paşanın ne düşündüğünü, neler yaptığını bir de kendi kaleminden okumam gerekiyordu.
Bu kitaptan çıkardığım bazı notları paylaşıp bir genel değerlendirme yapacağım:
-Eserle belirtmek gerekir ki hatırata bakılınca içişlerimize kadar kanımıza girmiş batı devletlerinin kamuoyunu kazanmak icin her yol denenmiştir, fakat devletimiz bu yolda başarısız olmuştur. İttihatçıların bu hedefle yaptığı her girişim boşa çıkmıştır. Saraybosna Suikasti sırasında bile paşalar bir beklenti içindeydiler, öyle ki iktidarın en önemli isimlerinden Cemal Paşa o tarihte -sonradan düşman olacak- Fransa’da.
-Görülüyor ki Osmanlı Cihan Harbinde dışarıda savaşlarla, içeride Arap ve Ermeni isyanlariyla uğraşmıştır. Bütün bu zorluklara, ihanetlere ve dusmanlara karşı bu millete bir nebze umut olan herkesten Allah razı olsun. Cemal Paşayla cihan harbinin güney doğu cephelerine bakıyoruz: taburların çoğunda ikmal ve tehçizat yetersizliği mevcuttu, bunun üzerine batı cephelerinin ve özellikle Çanakkale cephesinin ihyası için taburların oraya gönderilmesi de ayrı bir zorluk idi.
Şunu söylemek açıdadır: Cemal Paşa imkansızlıklara rağmen iyi direnmiştir. Ve Fahri Paşanın muazzam müdafaası da hatırlanması ve unutulmaması gereken önemli bir husus.
Bu notları paylaştıktan sonra belirtmeliyim ki hatırlarlar pek tabii olarak sübjektif eserlerdir: burda da Cemal Paşanın kendini farklı olaylarda aklamaya çalışmasını izliyoruz. Özellikle kitabın son kısmında Ermeni meselesi hakkında hem kendinin hem devletin müdafaasını yapıyor.
Özetle ilgililere tavsiye ederim, çok beğendim.
·
45 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.