·154 syf.····Okunma: 26 Ocak 2025 01:53 El kitabı şeklindeki bu kitap ince ve kolay okunan, Bertrand Russel'ın kişisel görüşlerini her zamanki sistemli, derli toplı, dağılmayan dağıtmayan, gereksiz sözcük kullanımına girmeyen, sade üslubuyla aktaran bir anlatı. Gorki'den Ana'yı okuduktan sonra Rus devrimine, Sovyet Rusya'ya merakım arttı, tesadüf kütüphanede görünce de iyi bir başlangıç olabileceğini düşündüm, öyle de oldu. Komünizm sizin desteklediğiniz bir siyasi formsa bu kitaptan hoşlanmayabilirsiniz çünkü Russel o İngiliz kibarlığı ama değişmeyecek katılığıyla kitabının pek çok yerinde defaatle aba altından sopa gösteriyor ve bu sistemin İngiltere'ye uymayacağını, hiç boşuna aklınızı karıştırmayın, tadımızı kaçırmayın dercesine anlatıyor. Aslında en büyük iddiası olan tarafsız gözlemciliğin hakkını verdiğini söylemek gerek bence, çünkü fikirlerini iyi ayırıyor ve temellendiriyor. Üstelik bolşevizmi hem bir teori olarak hem de mevcut SSCB'de gözlemlediği pratiği olarak ayrı şekillerde ele alıyor. Böylece bolşevizme örneğin mevcut pratiğinde iyi yapılamıyor olsa da aslında farklı bir uygulamayla şöyle başarılı olabilirdi diye fikirler geliştirerek hakkını veriyor. Russel bu ziyareti ve çalışmayı 1920lerde yapmış, kendisi de 70 yılında vefat etmiş, yani SSCB'nin dağılışını görmedi ama Bolşevizmin 20lerdeki teori ve pratiğinin 90lardaki dağılmaya sebep olabilecek yönlerini görüp tahlil edebildi. Russel bana hep soğuk, mesafeli ve katı gelir. Ama tavrında ve düşüncesinde tutarlı ve yerleşik olduğu, bu nedenle bir konuya onun açısından bakmanın çarpık, dağınık ve muğlak bir yerden değil de sağlam, çerçevesi belirli ve nazar ettiğini açıkça gösteren bir pencereden bakmak demek olduğu da doğrudur. O nedenle Bolşevizm hakkında kafa karıştırmayan, açık bir başlangıç kitabı okumak isterseniz bu kitap kolay okunması, kafa karıştırmaması, tarihsel çizgiyi anlatı güzelliği uğruna zikzaklaştırmaması sebebiyle tercih edilebilir. Russel'la aynı fikirde olup olmamak önemli değil. Çünkü o fikirlerini öyle anlaşılır, derli toplu ve gerekçelendirerek sunuyor ki karşı çıkmak istediğinizde sizin de durduğunuz yeri belirlemeniz ve kendi savınızı üretmeniz kolaylaşıyor. İyi okumalar dilerim.