Bir Gölgenin Portresi
Virginia Woolf'un 1922 yılında yayımlanan Jacob'ın Odası, modernist edebiyata yeni bir soluk getiren önemli bir eserdir. Woolf, bu eserde geleneksel olay örgüsü anlayışından uzaklaşmış, parçalı, şiirsel ve çağrışımsal bir dil kullanarak bilinç akışı tekniğiyle yeni bir biçim yaratmayı hedeflemiştir. Kitabın parçalı ve katmanlı yapısı, zaman ve mekân unsurlarıyla okuru bağlantılar kurmaya, düşünmeye itiyor.
Romanın merkezinde Jacob Flanders karakteri yer alıyor. Romanı ilginç kılan nokta ise tam olarak burada. Jacob karakteri adeta bir gölge gibi. Onu kendi iç dünyasından değil, etrafındaki insanların gözlem ve söylemlerinden tanımaya çalışıyoruz. Yaşamı; çocukluğundan başlayarak, üniversite hayatı, seyahatleri ve arkadaşlıkları çerçevesinde anlatılmış. Ancak karaktere dair derin psikolojik ve içsel gözlemler bulunmuyor. Sadece onun çevresindeki insanların düşündükleri ve Jacob hakkındaki gözlemleri var. Ana karakter Jacob, ama Jacob tam olarak kim? Karakteri nasıl biri? Ne sever, ne sevmez? Annesinin, arkadaşlarının, sevgilisinin düşündüğü gibi biri mi? gibi sorular üzerine oldukça düşündüm. Woolf, ana karakterle birlikte diğer insanların onu nasıl şekillendirdiğini de sorgulamamızı sağlıyor. Ancak Jacob’u tam olarak tanıyamıyoruz.
Peki, Jacob’un gölgede bırakılmasının sebebi ne olabilir?
Yazıldığı döneme bakarsak, I. Dünya Savaşı ve sonrasındaki toplum atmosferinin etkisi eserde oldukça belirgin. Dönemin atmosferini düşündüğümüzde Jacob’un gölgede bırakılması, aslında insanların yalnızca birer toplumsal figür olarak kalmasını, savaşın getirdiği psikolojik ve toplumsal sorunlar nedeniyle bireyin yalnızlığını ve önemsizliğini vurgulamak istemesinden kaynaklanıyor olabilir. Aynı zamanda insan varoluşunun geçiciliğini de… Doğrudan savaşın içinde geçen bir roman değil ama savaşın etkilerini ve dönemin ruhunu, Jacob karakterinin giderek silikleştirilmesinden anlayabiliriz.
Savaşın neden olduğu başka bir vurgu da kopukluk kavramı. Aileden zamanla kopmak, kurulan ilişkilerde yaşanan kopukluk ve insanın kendinden kopması gibi birçok unsur ele alınıyor.
Özellikle çocukluğun anlatıldığı ilk bölümler oldukça zevkli ve sıcacık bir atmosfer sunuyor. Bu bölüm kısa değil de biraz daha uzun tutulmuş olsaydı, belki çocukluk ve gençlik arasında daha belirgin bir ilişki kurulabilir ve Jacob’un kimliği hakkında daha fazla ipucu edinebilirdik diye düşünüyorum. Woolf, ne kadar farklı bir anlatım tekniği ve kapalı temalar işlemiş olsa da Jacob’ın Odası, okunması zorlayıcı bir eser değil. Ancak yine de yavaş okunması gerektiğini düşünüyorum. Çünkü bireyi çevresinden tanıdığımız için yan karakterler ve isimler oldukça fazla. Yeni bir anlatımı benimsemesi ve ana karakterin belirsiz bırakılması açısından farklı ve okuması zevkli bir eser olmuş.
Onu anlamaya çalıştıkça aslında ne kadar ulaşılmaz olduğunu fark ediyoruz. Peki, insanı gerçekten anlamak ve onu tam olarak tanımak mümkün mü? Yoksa hepimiz, başkalarının gözlemlediği ama asla bütünüyle tanıyamadığı birer siluet miyiz? Woolf, bu eksikliği ve tamamlanamayan boşlukları okura bırakıyor.
Tavsiye ederim.
·
1 +1'leme
·317 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.