Brondie'nin yarattığı kimlikler
Bayan Jean Brodie'nin baharı 1957 yılında yazılan bu kitap. İnsanların hayatlarını küçüklükten başlayarak nasıl empoze edildiğini gösteren çarpıcı bir kurgu olmuş. İlk önce değerlendirmesi gereken karakterler var. bu en başta olan kişi elbette Jean Brodie'nin kendisi olmaktadır.
SPOİLER
Jean Brodie aslında öyle durduğu gibi masum bir karakter değil. bunun sebebi birinci dünya savaşından sonra kendisinde oluşan faşizm sevgisi ve insanları kendi içerisine empoze ederek onları kullanarak hayatlarını ona göre dizayn etme isteği. Bu perspektifle bakılırsa Brodie aslında Hitler'in kadın versiyonuna eşlik ettiğini söyleyebiliriz. Sanat'a ve müziğe olan tutkusu bir yana, Mary adlı karakterinin ''komedi çizgi romanını'' parçalaması, kendi grubuna klasik eğitim şevkiyle doldurması, genel bilimin onlara bir işe yaramayacağını ve hayatın gerçeklerini kendi deneyimleri ile anlatarak birer ''Brodie'nin gözünde'' kızlarına ''kadın'' kimliği oluşturma ve onları küçük Brodie kuklası yapma isteği ile tutuşan narsist ve joker bir kadın. Bu kurgu aslında Spark'ın 1957'de yazılması önemini taşıyaraktan Nasyonal Sosyalizmin alternatif bir bakış açısını sunuyor bizlere. Bu detay inanılmaz hoşuma gitti. Kızları bilimle uğraşmak yerine en önemli disiplinin sanat ve din olduğunu söylemekte. Bu da Brodie'ye hizmet eden sanatsal bir tanrı figürünü kızlara empoze ettiğini tekrar vurgulamaktadır. Bu dönemde bu çıkarımı yapmak kolay değil çünkü Christopher Nolan gibi zaman geçişlerini anımsatan bir roman. ''sabit bir zaman kurgusunu vermemekte''. Okuyucuyu biraz kitaptan soğutabilir bir unsur olduğunu belirtmekte fayda var. Bu kuramı da bağ kurmakta oldukça da güç hale alınıyor.
Her karakterin kendi özellikleri var. Brodie eğitimindeki kızlarda önemli bir detay değersiz görülen Mary'ye verilen ceza sistemi. Mary niteliksiz ve özelliksiz bir karakter olduğu için Brodie'nin diğer kızlara nitelikli olduklarını bilinç altı olarak vurgulamakta ve onlara güven aşılamaktadır. Çünkü hiçbir zaman onlar suçlu olmayacak ve ne olursa olsun suçlu Mary olacaktır. Bu karakter Brodie için o kadar önemsiz ki aslında diğer kızlar için kullanılan ilk kuklaydı Mary. İlk sayfada da bir cümlede geçen ''beş kız'' ifadesi bunu güzel özetlemektedir. Ayrıca Sandy'ye mektup yolladığında da ilk şüphelendiği kişi Mary oluyor. Mary önemsiz gibi gözükse de en önemli karakterlerden birisi bu kurguda.
bu kurguda en önemsiz iki karakter Monica ve sunice karakterleri oluyor çünkü birisi matematik ile ilgilenirken diğer spor faaliyeti ile ilgileniyor. Bu iki karakter Brodie kızı için uygun nitelikte olmadığının göstergesi. Zaten kitapta da yaptıkları eylem o kadar az ki neredeyse bir kaç olay dışında hiç bahsedilmiyor. son sayfada Eunice Brodie'nin sadece ağacın altında anlattıkları hikayenin kocasına anlattığını söyler Sandy'e. Monica ise Brodie'nin karşı koymadığı tek kızı olmakla yükümlüdür. ''Ona ihanet edenin sen olduğunu düşünüyordu.'' cümlesini Sandy'e aktarır.
Jenny ise ortada bu karakterlerin arasında kalmış nötr bir karakter çünkü Sandy ile arkadaş olmasına borçluyuz. İlk başta çok önemli bir figür olarak lanse edilmesine rağmen son sayfalarda neredeyse hiç önemi kalmadığını düşünüyorsunuz fakat roma seyahatinde yaşadığı bir olay aslında Jenny'nin seçilmiş Brodie olduğunu görürüz.
bu da Brodie ile Jenny'nin nötr dengesini simgeler.
Rosa ise son sayfalarda önem kazanmıştır. Bu da Brodie'nin sanat yönünden ilerleyen bir öğrencisidir. Rosa ile ilgili daha fazla spoiler vermek istemiyorum.
Sandy ise aslında Brodie kızından gerçekten kurtulan yegane kişidir. Çünkü Brodie'nin empoze sistemini çözmüş ve onun tasarladığı dünyayı yok etmiştir. Yine de din onu çekmiş ve Brodie'nin kutsal iki disiplininin bir temsilcisi olmuştur. Brodie'nin din yönünden ilerleyen bir öğrencisidir.
Erkek karakterlerinin üzerinde oluşturduğu iğrenç baskı da bunu gözle görülmesine sebep vermekte. Bay Lloyd'un roma katoliği olduğunu Sandy'e hatırlatıp kızlarını ona adeta adak adaması da bir Roma İmparatorluğu ve faşist aşkını da burada gizlice bize vermekte. Diğer erkek karakter olan bay Lowther'ı kullanmakta ve Lloyd'u zihnini kurcalamaya yaramakta.
Kurgu inanılmaz derin ve daimi şekilde Brodie'nin kızlarını birer ustaca ve kaymağının kaymağı şeklinde Brodie'ye dönüşmesini anlatan distopik bir yapı bizlere sunmakta. Kitap benim için bir günde çerezlik niyetine bitti. Aslında bu kitapta hala değerlendirebilecek detaylar var. Benim için gözüme en çok çarpanı ile sizinle paylaşmak istedim.
Genel olarak okuması kolay bir kitap değil özellikle son 40 sayfada biraz monotonlaşıyor. Diğer karakterleri görmek isterken hiç görmemek biraz üzüyor olsa da aslında Spark'ın mantığını burada anlayabiliyorum. Okurken sıkılabilirsiniz, ağır betimlemeler yok düz ve sade bir dili var. Zaman algısı değişik gelebilir fakat Christopher Nolan olan filmleri izleyen birisi iseniz bu size zor gelmeyecektir. Okuması keyifli ve derin incelenmesi gereken bir kitap olduğunu düşünüyorum.
sevgiler.
·
84 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.