Bilimkurgu edebiyatı içinde, gerçekçi bilimsel detaylar ile politik ve sosyolojik derinliği birleştiren eserler nadirdir. Kızıl Mars da, bu nadir örneklerden biri olarak öne çıkıyor.
Kızıl Mars, Mars'ın insan yerleşimine açılma sürecindeki büyük ölçekli dönüşümünü konu alıyor. Kim Stanley Robinson’un anlatımındaki bilimsel detaylara olan bağlılık, Kızıl Mars’ı Mars ile ilgili yazılmış diğer bilimkurgu romanlarından ayıran en önemli unsur. Yazar, Mars’ın jeolojisini, atmosferini ve iklim koşullarını o kadar uzun ve ayrıntılı bir şekilde anlatıyor ki okuyucuya neredeyse düşünecek ve hayalini kuracak bir ayrıntı kalmıyor. Ben romanı okurken bazı yerlerde bir kurgu değil, sanki NASA’nın bir raporunu inceliyormuş hissine kapıldım.
Ancak, bu detaycılık zaman zaman romanın anlatısına zarar da veriyor. Teknik detaylara olan yoğun odaklanma, karakter gelişimi açısından bazı eksikliklere yol açıyor. Okuyucuya çarpıcı bir bilimsel vizyon sunulsa da, bu vizyonun romanın duygusal etkisini gölgede bırakıp bırakmadığı tartışmalı.
Kitabın en güçlü yönlerinden biri, Mars kolonizasyonunun yalnızca teknolojik bir mesele olmadığını, aynı zamanda siyasi ve ekonomik bir savaş alanı olduğunu göstermesi. Mars’ta kurulan ilk topluluklar arasında sosyalist ütopyacılar, ekolojik dengeyi savunan muhafazakârlar ve kapitalist mega şirketlerin temsilcileri gibi farklı fraksiyonlar karşı karşıya geliyor. Bu gruplar arasındaki ideolojik tartışmalar, romanın en ilgi çekici yönlerinden biri. Ancak bazı okuyucular için bu tartışmalar fazlaca didaktik gelebilir. Karakterler arasında gelişen uzun felsefi ve politik tartışmalar, romanın akıcılığını zaman zaman kesintiye uğratan bir diğer faktör.
Romanın başında Mars’a giden İlk Yüz olarak adlandırılan 100 bilim insanı tanıtılıyor. Ancak, yazarın yukarıda işaret ettiğim konulardaki detaycı anlatımı nedeniyle, bu karakterlerin büyük bir kısmı zihinde net bir şekilde şekillenmiyor. Aslında ana karakterler (Frank, Maya, John ve Arkady) hikâyeyi sürükleyici kılmak için yeterli derinliğe sahip, ancak anlatının büyük bir kısmı karakter gelişiminden çok dünya inşasına odaklanıyor.
Romanın bölümler halinde, farklı karakterlerin bakış açılarından anlatılması fikri, bir yandan hikâyeye derinlik katarken, diğer yandan bazı kısımlar arasında kopukluk hissi yaratabiliyor. Özellikle yavaş ilerleyen ilk bölümler, sabırlı olmayan okuyucular için bir engel teşkil edebilir. Ben şahsen kimi zaman sıkıldığımı itiraf etmeliyim. Romanın ağır temposu, aşırı bilimsel detayları ve zaman zaman kuru kalan anlatımı da bazı okuyucular için zorlayıcı olabilir.
Ancak sonuç olarak Kızıl Mars, benim için her ne kadar zor bir okuma olsa da bilimkurgu kitaplığımın önemli eserleri arasında yer alacak.
·
82 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.