20.yüzyılın en önemli edebi eserlerinden biri kabul edilen yedi ciltlik Kayıp Zamanın İzinde’nin ilk kitabı #SwanlarınTarafı ‘nı okudum. Okudum ama hakkını verebildim mi? Sanmıyorum. Bu başyapıt bence biraz birikim istiyor. Belki ön araştırma yapmak gerekli. Ya da hakkında yazılmış inceleme kitaplarını didiklemeli… Eserin büyüklüğüne saygı duymakla birlikte kavramakta zorluk çektiğimi hissettim. Kolay olacak denmedi; ancak zor olan bu kitabı okumak değil özümseyebilmek sanırım. Kitabın birinci bölümü, “Combray” adlı bölüm, bir çocuk anlatıcının ağzından Fransa’da bir kır evinin içerisindeki burjuva ailenin yaşantısından parçalar aktarmasıyla başlıyor. Anlatıcı çocuk hassas, sinirleri zayıf, hastalıklı bir kişilik. Proust Combray adlı bu taşra kentini çocukluğunda hastalıklarından dolayı bulunduğu Fransa şehirlerinden esinlenerek kurgulamış. Dev yapıtın girişi niteliğindeki bu bölüm, yazarın belleğinde kalan seslerle, renklerle, kelimelerle oluşturulmuş bir tablo gibi. Ya da bir müzik bestesi gibi. Kitabın ikinci bölümünün ismi “Swann’ın Bir Aşkı”. Çocuk anlatıcının Combray’da tanıdığı komşusu, aile dostu Swann’ın hikayesi anlatılıyor burada. Swan’ın deliler gibi aşık olduğu Odette, edebiyat tarihinin en ünlü ‘femme fatale’ tiplemelerinden biri olsa gerek. Aşkından deli divane olan Swann, aşkının öznesine uç noktaya varan bir saplantı geliştirir; çocuk anlatıcının sesi duyulmaz olur, bu kez Swann’ın zihninin labirentlerinde gezinmeye başlarız. Üçüncü bölüm: “Memleket İsimleri: İsim” adında. Bu bölümde Swann’ın kızı Gilbert ön plana çıkar. Bir de Paris kenti. 20.yy. başlarındaki Paris kenti bu bölümde baş roldedir…Kitabın bütünü, kelimelerle oluşturulmuş çağrışımlar silsilesi. Yazar, anlatmak istediği her neyse onu çağrıştırarak, sezdirerek veriyor. Sürekli geçmişe dönüp, zihninin gerisinde kalmış nesneleri, kişileri, tavırları, bir kokuyu, bir tadı anımsayıp resmediyor. Aslına bakarsanız izlenimci ressamların eserlerini hatırlattı bana bu roman. Cloude Monet’nin resimleri nasıldır? “Güneş
Şemsiyeli Kadın” tablosu örneğin. Bakınca bir şemsiyeli kadın figürü görürüz ama gördüğümüz şey ressamın bakış açısından yansımış ışık ve renkten ibaret anlık bir görünümdür.
Swann’ların Tarafı bu üç bölümden oluşuyor: Her bir bölüm bağımsız da okunabilir. Nitekim “Swann’ın Bir Aşkı” adlı bölüm ayrı bir kitap olarak da basılmış. Tahminimce, burada anlatılan insanlarla ve durumlarla diğer ciltlerde bol bol karşılaşacağız. Serinin ikinci cildi Çiçek Açmış Genç Kızların Gölgesinde’yi zihnimi toparlayabildiğim ilk fırsatta okuyabilmeyi diliyorum.
·
154 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.