bugünün gerçeği yarının kaçınılmaz yanılsaması
Çoklu kişilik bozukluğu konusuna ilgi duyduğum bir dönemde elime aldığım bir kitaptı. Billy Milligan olayında olduğu gibi, içinde birden fazla kişiliği barındıran bir karakterin hikâyesini okuyacağımı sanarak başladım. Ancak kitap, beklediğimden çok daha fazlasını sunarak beni derin bir felsefi tartışmanın içine çekti.
Başkahraman Moscarda, babasından kalan mal varlığı sayesinde İtalya'nın güney ucunda rahat bir yaşam sürmektedir. Bir gün, karısının görünüşü hakkında yaptığı küçük bir yorum, onun kendi kimliğini ve gerçeklik algısını sorgulamasına yol açar. Bu basit görünen an, Moscarda'nın kendi varlığından uzaklaşmasına ve gerçeklik kavramını sorgulamasına neden olur.
Moscarda için bir tek Moscarda vardır: Kendi tanıdığını sandığı, iç dünyasında var olan kişi (Biri). Duyguları ve düşünceleri vardır; ancak bunlar, dış dünyanın onu tanımlarken kullandığı ölçütler değildir. İnsanlar, Moscarda'yı kendi algıları doğrultusunda şekillendirirler; onu, yalnızca dış görünüşü ve kendi deneyimlerine göre tanımlarlar. Böylece Moscarda, onu tanıyan her bir kişinin gözünde farklı bir kimliğe bürünür — yani ortalıkta binlerce Moscarda dolaşmaktadır (Binlercesi). Ve bu farkındalık, Moscarda'yı bedeninin aslında cansız bir hiçlik olduğunu, yalnızca başkalarının gözlerinde ve algısında var olabildiğini düşünmeye iter (Hiçbiri).
"Biri, Hiçbiri, Binlercesi", varlık ve gerçeklik kavramlarını derinlemesine sorgulayan, son derece güçlü bir eser. Hiç kimsenin "biricik" olmadığını iddia eden bu anlatı, yoğun bir felsefi tartışmaya rağmen okuyucuyu ne bunaltıyor ne de yoruyor.
Yazar bir bölümde diyalog üzerine de yorumlarda bulunuyor. Bir şeyi anlatmaya çalıştığımızda kullandığımız kelimelerin, karşı tarafta aynı karşılığa sahip olmadığını vurguluyor. Bu bölümde, Osman Çakmakçı'nın Konuşmanın İmkânsızlığı Üzerine Bir Diyalog kitabı aklıma geldi. Orada da, tek bir gerçekliğin olmamasından kaynaklanan diyalog kurma zorluğu benzer bir felsefi bakış açısıyla ele alınıyordu.
Bu kitabı mutlaka okumanızı öneririm. Moscarda'nın sorgulamalarıyla birlikte ben de bir kez daha gerçeklik ve varlık üzerine derin düşüncelere daldım.
·
36 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.