Rıza Nur / Hayat ve Hatıratım
Rıza Nur Kendini Anlatıyor.
Yayına Hazırlayan Abdurrahman Dilipak.
Rıza Nur, 30 Ağustos 1879 tarihinde Sinop'ta doğdu. İlk öğrenimini burada tamamladı. Daha sonra İstanbul'a gelerek Soğukçeşme Askeri Rüştiyesi, Tıbbiye İdadisi ve Mekteb-i Tıbbiyei Şahane'de tahsil gördü. 1901 yılında da Gülhane Hastanesi'nde Alman doktorların dikkatini çekerek asistan oldu. Prof. Dr. Wietin Paşa'nın yanında da operatör doktor olarak görev yaptı. Ayrıca bu dönemde fenni sünnet usul ve aletlerini anlatan özgün bir kitap yazdı. Önce padişaha sunulan bu eser daha sonra çoğaltılarak çeşitli yerlere dağıtıldı.
II. Meşrutiyet'in ilanının ardından da Sinop'tan milletvekili seçilerek meclise girdi. 1908 yılında da Birinci İcra Vekilleri Heyeti'nde maarif vekilliği vazifesini yürüttü. 1920 senesinde de Sovyetler Birliği ile dostluk ve yardım antlaşması yapmak üzere Moskova'ya gönderilen heyete temsilci olarak katıldı. Öte yandan cumhuriyetin ilanına kadar da sıhhiye vekili olarak görev aldı. 1926'da da Sinop'ta bir kütüphane kurarak, gelirlerini eğitim kurumlarına bağışladı. Rıza Nur, 8 Eylül 1942 tarihinde İstanbul'da hayatını kaybetti.
Eserleri
Yeni Usulü Hitan ve Yeni Kıskaç, Fenni Cerrahi Ortopedi, Gurbet Dağarcığı, Cemiyet-i Hafiye, Türkiye’nin Tarik-i Selameti, Türklük Duası, Hürriyet ve İtilaf nasıl doğdu nasıl öldü?, Türk Tarihi, Cemiyet-i Hafiye, Moskova - Sakarya Hatıraları, Lozan Hatıraları, Oğuzname destan denemesi, Namık Kemal, Hücumlara cevaplar, Türk Bilik, Tanrıdağ, Hayat ve Hatıratım.
Kitap, Rıza Nur'un tartışılan dört ciltlik hatıratından derlenmiştir. Tüm hatıratı içinde kendisi ile ilgili olarak anlattıklarından oluşan bir cilttir. Yedi bölümden meydana gelmektedir. Sunuş yazısında Rıza Nur, hayatı ve eserler üzerinde değişik gazeteci, yazar, fikir adamlarının görüşlerine yer verilmektedir. Birinci bölümde çocukluk hayatı, ikinci bölümde kişiliği ve eserleri, üçüncü bölümde hekimlik hayatı, dördüncü bölümde siyasi hayatı, beşinci bölümde aile hayatı, altıncı bölümde Osmanlı'nın son günleri, yedinci bölümde İstanbul'a doğru başlıkları yet almaktadır.
Yazar hatıratını 1928 yılında yazmış ve British Museum'a teslim etmiştir. Bu Hatıralar Cavit Orhan Tütengil tarafından ilk defa tespit edilmiş ve yayınlanmıştır.
Kendine özgü bir kişiliği olan Rıza Nur hatıratında oldukça samimidir. Olayları, kişileri samimi bir şekilde değerlendirmekte; sevdiklerini, sevmediklerini gerekçesiyle beraber açıklamaktadır. Tabii ki kendisi hem yaşarken, hem de öldükten sonra çok tartışılmıştır. Osmanlı Devleti'nin son zamanları ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş döneminde, yapmış olduğu görevler nedeniyle, yazdıklarının duygusal kısımları hariç, önemli bir kaynak olarak görülmelidir.
#Kitapşuuruinsanlıkşuurudur.