Kutsal metinler üzerine yazılmış kitaplar genelde iki uca sapar: Ya buz gibi akademik bir dille sizi paragraflar arasında üşütür, ya da tamamen inanç merkezli anlatılarla düşünmeye yer bırakmaz. Who Wrote the Bible? ise bu iki ucu ustaca birleştirip hem aklı hem merakı hem de insani sezgileri doyuran bir yerde duruyor.
Richard E. Friedman, Tevrat’ın tek bir yazar tarafından değil, farklı dönemlerde yaşamış dört temel kaynak (J, E, D, P) tarafından kaleme alındığını savunan belgesel hipotezi halkın anlayacağı dile indirgeyerek anlatıyor. Ama bunu yaparken asla “kolaya kaçmıyor.” Akademik derinlik yerinde, ama üslup hem akıcı hem canlı.
Kitabın en keyifli yanı şu: Sanki biri elinize eski bir harita tutuşturmuş da birlikte ipuçlarını okuyarak ilerliyorsunuz. Örneğin Nuh Tufanı anlatısında bir yerde Tanrı her hayvandan iki tane alınmasını isterken, başka bir yerde temiz hayvanlardan yedişer, diğerlerinden ikişer alınmasını emreder. İşte Friedman burada durup soruyor: "Bu çelişki mi, yoksa iki farklı anlatının birleşimi mi?" Ve sizi yargılamadan, ama düşünmeye teşvik ederek yanına alıyor.
Ayrıca kitabın en ince noktalarından biri, Tanrı'nın anlatımdaki değişimidir. Başlarda bahçede yürüyen, doğrudan konuşan bir Tanrı varken, ilerleyen bölümlerde sessiz, sistemler aracılığıyla iletişim kuran, daha mesafeli bir Tanrı vardır. Bu sadece edebi bir farklılık değil; inanç anlayışının evriminin izidir.
Sonuç mu?
Who Wrote the Bible?, ne imanı küçümseyen bir reddiye, ne de sorgulamaya kapalı bir kutsiyet anlatısı. Bilgiyle inancı çarpıştırmadan, ama yan yana koyarak anlamaya çalışan nadide bir çalışma. Eğer Tevrat’ı, Kutsal Kitap’ı ya da genel olarak dini metinlerin nasıl ortaya çıktığını merak ediyorsanız, bu kitapla başlamak hem güvenli hem keyifli bir yol olur.
·
75 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.