'Cumartesi günü neşre başlıyoruz.
Bir lira... Basılıp piyasaya çıktıktan sonra:
Kimlerin eline geçer?
Nerelere girip çıkar?
Ne işler görür?
Kimlerin işine yarar?
İyi, fena nelere vasıta olur?'
Yazan: Kemal Ragıp Enson
Kitabın ilk sayfasına gazete küpüründen alınan bir kesit basılmış sanırım yeni çıkacak kitabın tanıtımı yapılıyor bu yazı orada geçmekte. Tefrika halinde yayımlanmış daha sonra vakıfbank kültür yayınları ve telos yayınları kitap haline getirmişlerdir. 2023 yılında, okuruna geç ulaşmış kitapları. Pdf olarak okudum.
Yazar hakkında pek fazla bilgi bulunmamaktadır;
1895-1954
Unutulan yazarlarımızdan biri daha
Memurluk, gazetecilik, çevirmenlik, tefrika roman yazarlığı yapmıştır.
Oğlu Atıf 21 yaşında iken 1953’te bilinmeyen bir nedenle intihar etmiştir. Acıya dayanamayan anne, oğlunun ölümünden bir hafta sonra intihar etmiştir.
Oğlunun vefatından sonra yazdığı 1954 yılında yayımlandığı, 'Oğlumla Başbaşa' kitabında, oğlunun hayatını, ölümünü, kırgınlığını, iç hesaplaşmasını, yas sürecini.. anlatmıştır. Kitap okurla buluştuktan üç gün sonra yazar da intihar etmiştir. Bu olay gazetelerde yer almıştır.
Buna benzer başka kitaplar var mıdır bilemiyorum ama yazar, dönemin nesne anlatıcılıyla bir ilke geçiyor ve arka kapak yazısına göre 'edebiyatımızda daha önce benzeri görülmemiş bir fikrin etrafında kurulmuştur.'
Vicdanlı olan 1 liranın gözünden olayları aktarıyor.
1930'lu yılların toplumuna ayna tutmakta
Çeşitli insanların yaşamlarına yer vermiştir. 1 liranın ceplerinde dolaşması;
Emekli adam vezneden aldığı paraları özenle cebine koyar, içinde 1 lira da vardır. Harcamaya kıyamaz. Gerekli yerlere giden para, zor günler için saklanmak üzere geriye sadece 1 lira bırakılır ve evin kızı gizlice 1 lirayı alır ve macera başlar. Sırasıyla;
Berberden balıkçıya, meyhaneden ciğerciye, memura, tefeciye, gündelik işte çalışan hasta gencin köyünü, imama, vergi memuruna, müteahhide, kumarhane(bu bölüm diğerlerine nazaran uzundu zengin evlerinde oynanan kumardan batakhaneye), mezeciye, günahkâr sevgiliye(burasıda biraz uzun),eczacıya, rüşvetçi, şoför ve karısı, doktora, çamaşırcı kadın, bakkala, hovardanın biri, yankesici. Polis yankesici çocuğu yakalamak üzereyken çocuk 1 lirayı sobaya atar, yanarak yok olur. Kurtulduğuna sevinir.
Yazarın diğer kitapları:
Oğlumla Başbaşa
Kapalı KutuYaşamak mı Bu?Acıların En BüyüğüAdak
Bir izdivacın hikayesi
Adsız sultan
Ne yazık ki Kitaplaşmayan eserleri:
Gizli eller
Kalp kalbe karşı
Fırtına
Dünya böyledir işte
İç güveysi
Hep o masal