Yusuf Akçura, bu eserine millet ve milliyet kavramlarını açıklayarak başlıyor ve sonrasında önemli tarihi şahsiyetlerden ve bu şahsiyetlerin Türkçülük fikrine katkılarından bahsederek ilerliyor.
Osmanlı Türkleri arasında Türkçülük faaliyetlerinin ilk devresi 1865-1870 seneleri kabul ediliyor. Bu tarihlerde Rusya'nın Asya'da yayılmacı politikasından rahatsız olan İngilizlerin, dönemin İstanbul'un da (1870) Türkçülük faaliyetlerinin artışında önemi olabileceği vurgulanıyor.
Bu ilk dönemdeki öne çıkan şahsiyetlerden ise şöyle bahsetmiştir:
•Lisan ve edebiyat sahasında Türkçülüğü ilk sezen kişi: Şinasi
•Lisanda "bütün türkçülüğün" (Türk dünyası) ilk emareleri: Ahmet Vefik Paşa ( Lehçe-i Osmani eserinde)
•Mustafa Celalettin Paşa "Eski ve Yeni Türkler" eseriyle ilk defa Türk dilinin diğer dillerden yardım almaya muhtaç olmayacak derecede zengin olmasına ve başka dillere de ettiği yardımlardan bahsedilmesi sebebiyle değerli bir eser olarak kabul ediliyor.
•Lisan sahasında Türkçülük fikrinin ilk şuurlu izleri ise İbrahim Şinasi Efendi'nin eserlerinde görülüyor.
Türk milliyetçiliği fikrinin ikinci faal devresi ise 1876-1880 seneleri içinde görüyoruz. Bu devrenin en mütebâri Türkçüleri Süleyman Paşa ile Özbekler şeyhi Süleyman Efendi ve Rumelili Ahmet Mithat Efendi ile Ahmet Cevdet Paşa'dır. Bu devirde Türkçülüğün lisan, tarih, terbiye ve siyaset cepheleri vardır.
Türkçülüğün üçüncü faal devresinde yani 1897-1908 tarihlerinde ise buraya sığamayacak kadar değerli isimler bulunmaktadır. Son olarak siyasi Türkçülük ve Türkçülüğün kurumlaşma devresi ile de kitap tamamlanıyor (ki benim en heyecanla ve keyifle okuduğum bölümdü).
Okurken sayfalarca not aldım ve size olabildiğince özetlemeye çalıştım. Ama kitapta çok daha detay ve güzel bilgiler var (özellikle de yukarıda bahsettiğim tarihi şahsiyetler hakkında). Bu sebeple okumadıysanız mutlaka tavsiye edeceğim bir kitaptır. Şairimizin ünlü mısrasıyla yorumumu bitirmek istiyorum:
"Ben bir Türk'üm, dinim cinsim uludur !"
·
193 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.