KLEİST
(Biyografik Deneme)
STEFAN ZWEIG
Stefan Zweig okumalarımıza onun en çok beğenilen denemelerinden olan KLEİST ile devam ediyoruz.
1777-1811 arasında yaşamış Alman şair, tiyatro oyunu, hikâye yazarı, yayıncı Bernd Heinrich Wilhelm von Kleist üzerine yazılmış bu denemelerde de Alman Romantizmine en derin dalışlar yapılmıştır.
“Kleist, yaşadığı dönemin edebî coğrafyasında var olan edebî anlayışa ve edebî eğilimlere aykırı bir kişi olarak görüldü.”
Kleist için kestirmeden söylenebilecek şey şöyle olabilirdi:
“Olağanüstüne inanmadan olağanüstünde yaşayandı Kleist.”
“Dünyayı bir trajedi olarak gördü, kendi dünyasından trajediler yarattı ve en sonunda hayatı emsalsiz bir trajediye dönüştü.”
"Sakin olmak, tutkular karşısında sakin olmak"
Kleist’in kişiliği çok ilginçtir.
Kişiliğinde her şeyden fazlasıyla vardır. Fazla duygulu ama fazla akıllı,
Fazla tutkulu ama fazla ahlâklı,
Fazla isyankâr ama fazla disiplinliydi.
Bu tezatları, O'nun hayatına düğüm üstüne düğüm attı, çekilmez hale gelen hayatı terk etmek yönünde yol aldı ve
Kleist dünyadayken, orada, burada oldu ama hiç yurdunda olamadı.
Kleist soylu bir aileden geliyor. İç dünyasına dönük olan algıları Hörderlin’de olduğu gibi onu uyumsuz kılıyordu. Romantiklerin doğayı kusursuz bir sanat eseri olarak gördüğünü düşünürsek Kleist de insanı ilk halinde tanrının mükemmel bir yaratımı olarak görüyordu. Kültür ve medeniyet ile, zanaat ve sanat ile insan bu kusursuz doğasından gittikçe uzaklaşmıştır. İlksek doğamıza yakınlaştıkça daha mükemmel oluruz. Sanatın görevi de bu ilk yani saf insan halimize ulaşmamızı sağlamak olmalıdır. Kleist bu yakınlaşmayı düş dünyadan uzaklaşarak kendi ilksel iç dünyamıza, kendi antik dönemimize yani mitolojilere gitme iz gerektiğini düşünür. Latinceyi öğrenmiştir. Antik Yunan dünyasına gider ve oradan başlangıçlar tapmaya çalışır. Tüm hamlelerinin hedefi içsel olduğu için duş dünyada pek de rağbet görmez. Mükemmelleştiğini sandığı iç dünyasına dönük dalışları arttıkça dışarıda anormal davranışlar sergilemeye başlamıştır.
Bu konuda kafasının dışsal olarak çok karışık olduğu bir zamanda içsel olarak artan gerilimi tamamlamak için son bir hamleyle önce hayat ve artık bundan sonra da ölüm arkadaşı olacak karısını tabancayla kafasından vurur ve ardından da aynı tabancayla kendini vurarak başka bir boyutta yola çıkar.
Hörderlin’nin de Nietsche’nin de Zweig’in de dikkate aldıkları ve etkilendikleri bir romantik olan Kleist kendi iç dünyasında son derece istikrarlı bir yol karetmiştir.
İnsanı anlamak açısından okunabilir bir biyografi.
Kleist’ten alıntılar:
"Acılarını unut. İnan ki hak yerini bulur."
Neye ihtiyacımız olabilir, birbirimizden gayrı...
Yalnızca delilerdir sırf düşüncedeki kötülükler yüzünden oturup acı çekenler.
"Vicdan insanın boğazına oturduğunda
Korkmadan konuşmak zordur."
“Ah! Bilmek için yanıp tutuşurken, ölüm kadar korkutuyor beni öğreneceklerim.”
Anlamaya çalışma. Hayat böyledir. Hep o kıyamadıklarımız kıyar bize...
#kendimi keşfet #kendini önemse #kendini tanı
·
51 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.