Arşiv mi? Halkbilim mi? Tarih mi?
Özellikle Mersin'in kozmopolitik yapısının nedenlerini merak ederek alıp okuduğum bu kitapta, mümkün olan her satırda konu dışına çıkmamak için bu kitapta Mersin'in sadece halkbilim yönünden incelendiği yazılmış.
Yine de başlarda merak ettiğim bir konu olan Mersin'in Türklerden önceki tarihinin ve Kurtuluş Savaşı dönemlerinin anlatılması kitaba karşı olumlu bir görüş seyretmeme neden oldu ve halkbilim sınırlandırmasını umursamadım.
Bunun yanında, kitapta araştırılan bölgenin sadece Mezitli - Fındıkpınarı yolunun doğusu olması açıkçası beni üzdü. Kitabı alırken incelenen bölgenin günümüz Mersin sınırlarının içinin tamamı olduğunu ummuştum.
İlerledikçe, yazarın çizmeye çalıştığı sınırlar konusunda kendinin de pek emin olmadığını gördüm. Başlarda tarih ve savaşlardan bahsederken, ortalarda halkbilim dışına çıkmıyor ve çoğu yeri araştırmamasının bahanesi olarak önüme koyuyor.
Halkbilimin incelediği alanların sınırı zannımca bulanıktır. Köylerdeki adetlerden bahsederken elbette başka bilimlere başvurmak gerekir. Hele de Mersin gibi çeşitli birçok ırkın yaşadığı bir göç yolunun üzerine kitap yazılıyorsa, kitabın halkbilim bahanesiyle sınırlanmaması gerekir.
Bunlara ek olarak, kitabın çoğu yerde Mersin ve çevresinden uzaklaşıp, tüm Türkiye'de yaygınlaşmış olan halk geleneklerini açıklamayı kendi mâl etmesini yanlış buldum. Dini ve milli bayramlar, ulaşım ve medya araçlarının gelişimi, delilik ve velilik gibi konuların bu kitap içinde anlatılmasına gerek olmadığını düşünüyorum. Hele de bu konular genel olarak açıklanıp üstüne Mersin özelinde detay verilmeyince "Bu neden bu kitabın içinde yer alıyor" dedirtti. Mersin ve Tarsus halk kültüründen bilgiler edinmek için aldığım kitapta Ramazan ve Kurban bayramlarının ne olduğunu tekrar okudum.
Kitapta elbette birçok köy adı veriliyor. Sıradan bir Mersinlinin tüm köylerin yerlerini bilmesi olanaksız. Köylerden bahsederken, yer yön ve rakım bilgisi verilebilirdi.
Kitapta Mersin'de hayvancılık, tarım, yemekler, giyim, düğün, konutlar gibi birçok konu ele alınmış ve arşiv niteliği taşıyor. Bunları okuyup öğrenirken araya sıkıştırılmış maniler, dörtlükler ve kısa hikayeler elbette beni eğlendirdi.
Özetlemek gerekirse; belirli konularda Mersin adına iyi bir arşiv hazırlanmış ancak yazarın kitabı yazmaya başlamadan önce yanlış planlama yaptığını düşünüyorum. Taşeli'nden hiç bahsedilmemesi, Mersindeki ırk çeşitliliğine değinilmemesi, kent yaşamı ve gelişimi hakkında neredeyse bilgi verilmemesi (kitap yaylalara ve köylere odaklanmış), büyüklerimden dinlediğim hikayelere göre liman ve rafinerinin etkilerinin Mersin'in değişimi ve gelişiminde büyük rol oynamış olması fakat kitapta bunlardan hiç bahsedilmemesi sanki yarım ve yanlış bir şey okudum hissi uyandırdı.
Mersin ve Tarsus Halk KültürüTuran Ali Çağlar · Mersin Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları · 20201 okunma
·
75 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.