Tarihimizi yabancıdan okumak... ne bileyim.
Merhaba;
Vasili Barthold’un Orta Asya Türk Tarihi Hakkında Dersler adlı eseri, şüphesiz bilimsel yönü önemli ölçüde güçlü, kaynak zenginliği bakımından dikkate değer bir klasik. Orta Asya’nın İslam öncesi ve kısmen sonrası tarihine dair yorumları, Göktürklerden Moğollara ve Timur’a uzanan çizgide önemli bir tarihî çerçeve sunar. Ancak bu kitap, yalnızca bir tarih anlatımı değil; aynı zamanda Batılı bir oryantalistin zihniyetini yansıtan bir yorum kitabıdır. Barthold, birçok noktada Türk milletinin tarih sahnesindeki kurucu rolünü gölgede bırakır ya da İslamiyet’in Türkler arasında yayılmasını yalnızca ekonomik sebeplere bağlar. Bu indirgemeci bakış açısı, Türklerin inançla, savaşla, kültürle ve devlet aklıyla örülmüş büyük tarihini daraltma tehlikesi taşır. Türklerin tarihsel sürekliliğini ve medeniyet kuruculuğunu yalnızca çevre etkilerle açıklamak, bu halkın özgünlüğünü göz ardı etmektir.
Ayrıca Barthold’un, Nöldeke ve Marquart gibi Alman şarkiyatçıları üzerinden yürüttüğü entelektüel hesaplaşma, dönemin bilimsel iklimini anlamak açısından önemli olsa da, onun da bazı Batı merkezli yargılardan tam anlamıyla arınamadığını gösterir ve bu durum kitaba oldukça fazla yansımıştır (her ne kadar her iki isme verdiği cevaplar yerinde olsa da).
Yani kısaca Barthold’un eseri, hem kıymetli bir kaynak hem de eleştirel bir bakışla okunması gereken bir metindir. Türk milletinin tarihini, kendi iradesi, dili, kültürü ve inancı ekseninde anlamlandırmak isteyenler için bu kitap; sadece bilgi değil, aynı zamanda sorgulama zemini de sunar. Değerlendirmek lazım, karşılaştırmak lazım, başkalarından da konuları okumak lazım...
Daha fazlasını bloğumda yazmıştım: hknkr.com/orta-asya-turk-...
iyi okumalar.
Orta Asya Türk Tarihi Hakkında DerslerWilhelm Barthold · Türk Tarih Kurumu Yayınları · 2023126 okunma
·
46 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.