TOMBALAK / GUY DE MAUPASSANT
Sahaftan aldığım Cumhuriyet / Dünya Klasikleri Dizisinden olan bu kitabı önce okudum, sonra araştırdım. Ve 6 Temmuz'da Guy de Maupassant'ın ölüm yıldönümü olduğunu gördüm, böylece anmış oldum.
<"Tombalak" adlı öyküsüyle birden ün kazandıktan sonra pek çok öykü, roman, oyunlar, anılar ve bir şiir kitabı yazdı. Yapıtlarında çocukluğunun geçtiği kırsal bölgeyle, gerek çalışma yaşamında, gerekse Paris'in yazın çevrelerinde ve yolculuklarında edindiği deneyimlerden yararlandı.> diyor önsözde. Zaten Tombalak başta olmak üzere öykülerin çoğu yolculuk hikayeleri.
Aslında bir novella olabilecek Tombalak kitaptaki en uzun öykü. Tombalak, Fransa-Prusya Savaşı'nın konu olarak ele alan Boule de Suif ve Diğer Savaş Hikâyeleri adlı öykü serisinin baş öyküsü.
Hikaye, Fransa-Prusya Savaşı'nın olduğu 1870'lerin başlarında geçer. Prusya ordularının işgal ettiği Rouen şehrinden gitmek isteyen birkaç kişinin kentten ayrılışını anlatıyor. Ücretlerini ödeyen değişik sınıflardan on kişi posta arabası ile Le Havre şehrine kaçmaktadırlar.
Önce arabayı paylaşan farklı sınıflardaki yolcuları tanıtıp, karakterlerini inceliyor. Öyküde vurgulanmak istenen esas nokta yolcuların direniş hakkında atıp tutarken, korkakça şehirden kaçmaları. Ayrıca yolcular arasında siyasetçi, burjuva, esnaf, Kont ve kontes, rahibe gibi her kesimden karakterler olması ve bunların birbirlerine karşı tutumları, diyalogları ile toplumsal sınıf farkları da oldukça vurgulanmış.
Kitaptaki diğer öykülere gelirsek onlarda savaş, işgal, yolculuk ile savaşta karşılık bulan ve bulmayan aşk hikayeleri. Aynı şekilde değişik kesimlerden, farklı insanların karakterleri, psikolojileri ve davranışlarının incelendiği kısa ama doyurucu öyküler.
Maupassant, "Kaçık" adlı öyküsünü çağdaşı şair, besteci, yazar, gazeteci ve edebiyat eleştirmeni olan Robert de Bonnières'e ithaf etmiş. Diğer bir öyküsü "Yolculukta"yı ise gene çağdaşı, gazeteci, romancı ve oyun yazarı olan Gustave Toudouze'a ithaf etmiş.
Keyifle okuduğum bir eser oldu. Yeni bir kitapta buluşana kadar kitapla kalın.