Kitaba geçmeden önce Roland Freisler kimdir kısaca bir tanıyalım. Freisler, Nazi Almanyası'nın en acımasız yargıçlarındandır. I. Dünya Savaşı'nda da yer almış ve doğu cephesindeki çarpışmalardan birinde Ruslara esir düşmüştür. Daha sonra hukuk eğitimi alarak Nazi Partisi'ne katılmıştır. 1942'de Halk Mahkemesi başkanı oldu ve rejim muhaliflerini yargıladı. 5.000'den fazla ölüm cezası verdiği bilinmektedir. Beyaz Gül direnişçileri ve Hitler suikastı sanıklarını sertçe cezalandırdı. Freisler Şubat 1945'te Berlin'e yapılan bir Amerikan hava saldırısında ölmüştür. Gençliğinde Bolşevik devrimine de sempati duymuş olması, Nazi kariyeri boyunca gözlerden kaçmamıştır. Bundan olsa gerek, âdeta sadakatini ispatlamaya çalışırcasına sert kararlar vermiştir.
Kitaba gelecek olursak.
Helmut Ortner’in Cellat: Hitler’in Hizmetindeki Katil, Roland Freisler adlı eseri, Nazi Almanyası’nın korkunç adalet sistemini anlamak için yalnızca tarihsel değil, aynı zamanda ahlaki ve siyasal bir sorgulama niteliği taşır. Freisler’in biyografisi üzerinden, totaliter rejimlerin hukuk sistemlerini nasıl araçsallaştırdıkları, hukukun biçimsel çerçevesi içinde nasıl birer infaz mekanizmasına dönüştürüldüğü incelikli bir dille anlatılır.
Roland Freisler, Nazi Almanyası’nda Volksgerichtshof (Halk Mahkemesi) başkanı olarak, özellikle 1942–1945 yılları arasında yüzlerce muhalifin “yargı yoluyla” idam edilmesinden doğrudan sorumlu bir figürdür. Ortner’in anlatımı, Freisler’in yalnızca emir kulu bir bürokrat değil, sistemin ideolojik taşıyıcısı olduğunu açık biçimde ortaya koyar. Mahkeme salonlarında sanıklara hakaret eden, bağıran, onları küçük düşüren performanslarıyla bilinen Freisler, adaleti yalnızca Hitler’e sadakat temelinde kurgulayan bir cellat hâline gelir.
Kitap, Freisler’in hukuk eğitiminden itibaren nasıl radikalleştiğini, Weimar Cumhuriyeti’nin çöküş sürecinde Nazizme nasıl entegre olduğunu ve özellikle 20 Temmuz 1944 Hitler’e suikast girişimi sonrasında görülen davalarda nasıl bir "hukuk tiyatrosu" kurduğunu belgelerle aktarır. Ortner, Nazi arşivleri, duruşma kayıtları, dönemin gazeteleri ve tanık anlatılarına dayalı bu biyografide, bireyin rejimle kurduğu ilişkinin patolojik boyutlarını gözler önüne serer.
Freisler’in hayatı, yalnızca bir Nazi hukukçusunun portresi değil, aynı zamanda hukukun siyasal bir aygıta dönüşmesinin, şeklen meşruiyet kisvesi altında yürütülen infazların ve adaletin ideolojik aparat hâline gelmesinin tarihsel örneğidir. Kitap, bu yönüyle çağdaş dünyadaki hukuk sistemlerinin bağımsızlığı, yargı etiği ve otoriterleşme tehlikesine dair ciddi uyarılar da içerir.
Ortner’in dili açık, kurgusu sağlam ve belgelere dayalı. Hikâye Freisler’in bireysel yaşamı ile sınırlı kalmaz; aynı zamanda Nazi devlet yapısı, Goebbels propagandası, Hitler’in adalet anlayışı ve totaliter ideolojilerin yargıya bakışı da metne içkin biçimde yerleştirilmiştir.
Sonuç olarak Cellat, tarihsel bir figür üzerinden bugüne uzanan etik, politik ve hukuksal soruları canlı tutan; sadece Nazizm’in geçmişine değil, otoriterleşen tüm rejimlerin geleceğine dair düşünmeye zorlayan güçlü ve sarsıcı bir eser.
·
96 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Kitabı okumak isteyenler için çok net ama aynı zamanda ayrıntılı bu inceleme için teşekkürler... Geçmişi hakkında eklediğiniz bilgilerde çok önemli...