Diyojen'in feneri
Antik çağın en ilginç felsefe akımı olan Kinik felsefenin en bilinen temsilcisi Sinoplu Diyojen'in başrolde olduğu bu nefis kitabı sizlere tanıtmak isterim, zira eminim ki bu kitabın varlığından bile haberdar değilsinizdir.
Başlarken ilk cümlelerimiz diyojen'in hayatı ile ilgili olsun. Diyojen zengin bir ailenin ilk çocuğu olarak Sinop'ta doğmuş. Babası sinop'un soylu kişilerinden kuyumcu Hicesias'tı. Altın, gümüş takı ürünleri yapardı, fakat biraz açıkgözdü. Takılara olması gerekenden fazla bakır karıştırdığı için adı çıktı. Ancak örtbas edildi. Daha sonra ödül gibi Sinop'un darphane işleri ona verildi. Zenginliğine zenginlik kattı. Fakat huylu huyundan vazgeçmedi. Sinop Miletos'un bir kolonisi olduğu için sinop'a sık sık Miletos'tan soylular ve tüccarlar gelir giderlerdi. Onlar darphane işlerinde uzmandılar. Hicesias'in kötü şöhretini bildikleri için milletos'a döndüklerinde paraları kontrol ettiler. Ve gerçeğe ulaştılar. Hicesia paraların değerini düşürdüğü için bu kez affedilmedi, idam edildiği rivayet edilir. Diyojen ise bütün bu babasının kirli işlerine karşı çıkar, ama her seferinde de dayaktan kurtulamazdı. Olay açığa çıkınca tanıkların ifadesi ile suçlu olmadığı anlaşıldı ama sürgün edilmekten kurtulamadı. Sürgün için atina'ya giderken korsanlar gemiyi ele geçirdi ve köle olarak satıldı. Köle pazarında ne iş yaptığı sorulunca "hükmederim, efendiye ihtiyacı olan beni hemen alsın" dedi. Onu satın alan kişi ona hiç karışmadı. özgür bir birey olarak hayatını sürdürmesini sağladı. Hatta kendi çocuklarını hayata hazırladı, onlara tarih, coğrafya ve felsefe dersleri verdi. Çocuklar büyüyünce izin istedi, Atina'ya gitti ve bir fıçının içinde soğan ekmek yiyerek hayatını felsefesine adadı.
Diyojen'in hayatının dönüm noktası Antisthenes ile tanışmasıdır. Küçük evinde mütevazi bir hayat süren Antisthenes ilk önce onu kabul etmedi, ancak kararlı olduğunu görünce onu yanına aldı ve öğretmeni oldu. Antis thes'in ölümünden sonra Atina'da 90'lı yaşlarında öldü.
Kinik felsefe, bir başka deyişle köpeksi felsefe aslında sokrates'e kadar uzanır. Sokrates'in öğretileri bir nevi bu felsefenin öncülüdür. Antisthenes Sokrates'in derslerine katılmak için her gün Pireden atina'ya gider, sonra geri dönerdi. ( O zamanlar metro yok haberiniz olsun) Sokrates'in en sadık öğrencilerindendi. Sokrates'in ölümünden sonra da ona sadık kaldı. Platon gibi omurgasız olmadı O yüzden Diyojen platon'dan nefret eder. Sokrates'in yeryüzüne indirdiği felsefeyi tekrar göklere çıkarmakla suçlar, haklıdır da.
Antisthenes kinik felsefenin lideri gibi görünür ama en bilinen figür diyojendir. Kinik felsefeye göre insan mal, mülk kaygısından kurtulmalı, kendini doğaya adamalıdır. Bu felsefeye göre insanların ihtiyaçları bir harmani, bir sandalet ve yiyecek olarak da bir parça ekmek, zeytinyağı ve soğandır. Ve bu iki kinik filozofu hayatlarını bu şekilde bitirmiştir.
Diyojen ünlü bir filozof yapan fragmanlar, büyük iskender'i ayağına getirtmesi ve def etmesi ve Atina sokaklarında gündüz vakti elinde feneriyle dolaşırken "ne arıyorsun" diye sormalarına karşılık, "adam arıyorum, adam" şeklinde yanıt vermesidir.
Sinoplu diyojeni, öğretmeni Antisthenes' i, onun öğretmeni sokrates'i ve Kinik felsefeyi merak ediyorsanız mutlaka, ama mutlaka okuyun.
Uzun süredir inceleme yazmamıştım, iyi geldi. Hepinize iyi okumalar...
·
565 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
