İthaka'nıza doğru cesurca yola çıkabilmeniz ümidiyle
Liseye giderken tesadüfen "İthaka" şiirini okuyarak tanıştım Kavafis'le. Defalarca okuduğumu hatırlıyorum. Hayattan çok şey bekleyen ve hayallerle dolu -o zamanlar kesinlikle gerçekleşeceğine inandığım- bir lise öğrencisi olarak çok etkilemişti beni. Daha sonraki yıllarda şiirin ekran görüntüsünü telefonumda uzunca zaman gezdirdim.
Mitolojik bir hikayeden besleniyor şiir. Homeros'un Odysseia'sında anlattığı, Truva Savaşı'ndan sonra Odysseus'un memleketi İthaka'ya yaptığı maceralarla dolu o yolculuk hikayesinden.
Şiirde İthaka; hayatta ulaşmak istediğimiz hedeflerin, hayallerin, ideallerin bir sembolü haline dönüştürülmüş. Laistrygonlar, kikloplar ve Poseidon ise hedeflerimize ulaşmak için çıktığımız yolda ilerlememizi engellemeye çalışan korkularımızı, endişelerimizi temsil ediyor.
Bu şiirinde Kavafis bize hedefe ulaşmanın değil, yolculuğun önemini öğretiyor. Yani aslolan varmak değil, yolda olmaktır.
İki hafta önce sahilde tek başıma oturup denizi izlerken yeniden aklıma düştü bu şiir. Dört beş yıl önce de yine sahilde otururken bu şiire ithafen bir şeyler karalamıştım defterime. Arayıp buldum şiirimi. Belli ki bir umutsuzluk anımda karalamışım ama bana şimdilerde huzur veriyor. Çünkü o zamanlar İthaka'ya varmanın zorunluluğuna inanırdım ama şu an yolda olmanın tadını çıkarıyorum.
Uzun zaman sonra denize de kavuşmuşken Kavafis'in tüm şiirlerinin toplandığı bu kitabı hemen temin ettim. Eski dostla yeniden kavuştuk.
Şairimiz İskenderiye'de doğmuş, yaşamının üç yılını da İstanbul'da geçirmiş. Şiirlerinde bolca mitolojik hikayelerden ve Yunan-Roma tarihinden beslenmiş. Bu yüzden şiirleri daha iyi anlamlandırabilmemiz için çevirmenlerimiz kitabın sonuna notlar bölümü eklemiş.
"Truvalılar", "Anlam", "Pencereler", "Duvarlar" ve birçoğumuzun bildiği "Barbarları Beklerken" ve "Kent" şiirlerini okumanızı özellikle tavsiye ediyorum.
Aşağıya da yıllar önce İthaka'ya ithafen karaladığım kendi yazımı bırakıyorum. Kalsın buralarda bir yerlerde.
Okuyacaklara şimdiden iyi okumalar.
"İthaka'dan dönenlerin limandaki gürültüsü.
Kimi yarı yoldan dönmüş; varamadığına üzgün ama yola çıktığı için gururlu.
Kimi ulaşmış İthaka'ya; yorgun ama mutlu.
Yol hikayelerine karışıyor kahkahaları.
Bu ne güzel gürültü!
Derken bir İthaka yolcusunun gözü takılıyor limanda yüzyıllardır bekleyenlere.
Bekleyenler beklemekten yorgun, yola çıkmadığına pişman.
Bir 'hoşgeldiniz'e mecalleri yok.
Yolculara bakıp gülümseyen yüzleri, donmuş ruhlarındaki tek hayat belirtisi.
Bekleyenlerden gözlerini kaçırıyor yolcu.
Ne o bekleyenler İthaka'ya varmanın mutluluğunu anlar; ne de İthaka'ya varanlar bekleyenlerin mutsuzluğunu.
Yolcunun gülen yüzüne hüznün bulutları çöküyor birden.
O yeniden çıkacak yola.
Ama öbürküler yüzyıllık bekleyişlerine devam edecekler bu limanda.
"Lestrigonlardan, kikloplardan korkuyorlar. Yoksa onlarda çıkar yola."
Tüm yolcuların fısıldaşması bu.
Bilir bütün cesur yolcular bekleyenlerin korkak olduğunu.
Hüzünlü yolcu bu sefer acımayla dikiyor gözlerini bekleyenlere.
"Ne lestrigon, ne kiklop, ne azgın Poseidon çıkar karşına. Onları sen kendi ruhunda taşımadıkça."
Yeniden biniyorlar yelkenini hayallerinin şişirdiği gemilerine.
Azgın Poseidon'un sularına karşı tam yol ileriye.! İthaka'ya.
Hüzünlü yolcumuz dümende. Çok geçmeden unuttu bekleyenleri. Yol güzel, o yolda olmaktan mutlu.
Limanda bekleyenler mi?
Gözleri ufukta. Mutsuzluktan dilleri tutkun.
Pişmanlıkla dolu olsalarda gülümsüyor yüzleri.
Merakla bekleyecekler yolcuların yeni maceralarla dönmesini."
·
69 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.