940-1025 arasında yaşamış
Samanîler ve Gazneliler dönemleri İran edebiyatının önde gelen Fars şairi olan Firdevsî tarafından manzum olarak kaleme alınmış ve 60 bin beyitten oluştuğu genel kabul gören, dünyanın en önemli eserlerinden Şahname’in 1.cildi olan bu eser ile doğu kültür ve medeniyetinin mitolojisinde eşsiz bir yolculuk imkanı buldum.
Eski İran tarihine büyük ilgi duyan Firdevsî, bu eseri yazabilmek amacıyla Pehlevi dilinde yazılmış eserleri okuyabilmek için Zerdüşt rahiplerden veya babasından Pehlevice öğrenmiş olduğu söylenir. Arapçası da şiir yazacak kadar iyiymiş.
Firdevsî bu eseri devrin hükümdarı Gazneli Mahmut’a sunmuştur. Firdevsî’nin bu 1040 sayfayı bulan ciltte anlattıkları islam öncesi İran toplumu olup olaylar bağlamında özellikle Turan ve biraz da Çin toplumu olup anlatılan dönemlerde mevcut diğer halklar hakkında da bilgi içermektedir. Eser çok hacimli olmakla birlikte o kadar sürükleyici ki kitabı sonuna kadar okumadan elden bırakmama isteği uyandırıyor. 2.Cildini de merakla bekliyorum.
Bu ciltte özellikle;
Feridun
Dastan
Zal
Rüstem
Siyavuş
Giv
Afrasyab
Kubat
Keyhüsrev
Hüsrev
Demirci Kava
Dehhak
gibi bir çok mitsel kahramanın merkezde olduğu hikaye halkaları anlatılmış, özellikle Farslar ile Turanlar arasındaki mücadele kapsamında anlatılan olaylar arasında Kürt’lerin de türeyiş hikayelerine yer verilmiştir.
Binlerce olayın özetlenerek anlatıldığı kitap aslında bir çeşit İran halkının olaylar tarihi niteliğinde. Eski edebiyatın vazgeçilmez kaynaklarından olan Şahnamedeki kişiler ve olaylar okundukça Doğuya, Ortadoğu’ya olan bakış açınız değişecektir belki de.