Alman felsefeci Arthur Schopenhauer’in bu esern orjinal adi Die Welt als Wille und Vorstellungdur
“Dünya benim tasarımımdır (görünüşümdür) ve aynı zamanda istemedir.”
Yani, dünya iki şekilde açıklanabilir:
Tasarım (Vorstellung): Dünya bizim zihnimizdeki bir görünüş, bir temsildir. Dış dünyayı aslında kendi zihin süzgecimizle algılarız. Dünya, bizim için vardır çünkü biz onu düşünür ve deneyimleriz.
İsteme (Wille): Dünya, özünde kör bir istençtir, yani bir istek gücü, sürekli bir arzudur. Bu, sadece insanlarda değil, tüm doğada, canlı-cansız her varlıkta işler. Bilinçli değildir, amacı da yoktur – sadece istemek için vardır.
İnsanı ve dünyayı anlamaya çalışan felsefenin karamsar ama derin bir örneğidir. Bilinç, arzu, gerçeklik ve kurtuluş üzerine hem Batı hem Doğu perspektiflerini harmanlayan özgün bir metindir.Günümüzde hâlâ psikoloji, sanat ve felsefe alanında tartışılmaktadır.
Eserde Nietzsche: Başlangıçta etkilenmiş, sonra karşı çıkmıştır. Ayrica
Freud: Bilinçdışı ve dürtüler üzerine teorilerinde Schopenhauer etkisi görülür.
Wagner, Tolstoy, Thomas Mann: Sanatçılar üzerinde büyük etki yaratmıştır.
Varoluşçuluk, psikanaliz ve modern psikolojide izleri vardır.
Schopenhauer, Upanişadlar, Budizm ve Taoizm’den çok etkilenmiştir.
Özellikle arzulardan arınarak kurtuluşa ulaşma fikri, Budist düşünceyle büyük benzerlik taşır.
Avrupa düşüncesi içinde bu kadar yoğun doğu etkisi taşıyan ilk filozoftur.
Tasarım Olarak Dünya” (Epistemolojik Boyut)
Bu yönüyle Schopenhauer, Kant’tan etkilenmiştir. Ona göre dış dünya, olduğu gibi bilinemez (numen) – biz sadece onu zihnimizin filtresinden geçirdiğimiz haliyle tanırız (fenomen).
Yani dünya aslında zihnimizin bir ürünüdür. Renk, şekil, ses gibi şeyler bizde oluşur. Gerçekliğin kendisi değildir.
Burada dünya bir “temsil”dir. Görünen, algılanan bir “sahnedir”, arkasında ne olduğunu bilemeyiz – ta ki istemeyi keşfedene kadar...
·
51 Gösterim
Yorumlar
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.