HAYDUTLAR
(Dram Tiyatrosu)
FRIEDRICH SCHİLLER
1759-1805 arasında yaşamış Alman şair, filozof, tarihçi ve en önemli Alman dram yazarı Johann Christoph Friedrich von Schiller tarafından kaleme alınmış değerli bir tiyatro eseri. İlk eseri olduğu söylenir.
Eserde bazı felsefi kavramsallaştırmalar olay halkası olarak verilmiş.
Yaşlı Moor ölmek üzeredir.
İki oğlundan Karl, özgürlük ateşiyle yanan, yiğitlik ve şeref peşinde koşan güçlü bir kahramandır.
Konusu, iki kardeşin, Karl ve Franz Moor’un çatışmasında temellenir.
Karl idealleri uğruna haydut olur, Franz ise babasını kandırarak servete konmak ister. Ahlaki sorgulamalar, birey-toplum çatışması ve özgürlük temaları işlenir. Ölüme ve ölüm sonrasına dair ideallerin çok zayıf bir iradi eylem olarak anlatılışı da ayrı bir tartışmayı beraberinde getirir.
Karl, hem bozuk düzene hem de babası yaşlı Moor'u aldatarak kendisine ihanet eden ve nişanlısı Amalia'yı elinden almaya kalkışan kardeşi Franz'a karşı mücadele ederken kötülüklere meydan okuyuşuna rağmen öfkesini yenemediği için bir intikamcı, zulümle mücadele ederken kullandığı yöntemlerle zalim olan birine dönüşür.
İyiyi temsil eden Karl sonunda duygularının aşırılığına yenilerek bir katile dönüşür. Dönüşmeden önce cennet cehennem kavramlarını anlamsız hale getirmiştir. Sonuçta bu kavramlar da ana yorumlayıcı olan iktidar sahibinin kabullenişi ile şekillenmekte olup haydut moor tarafından geçersiz hale getirilmiş ve öldürme eylemi özgürleştirici bir eyleme dönüştürülmüştür.
“1781 yılında yayınlanan ve baskıcı yönetim anlayışına yönelttiği eleştiri ile Schiller'in cezalandırılmasına sebep olan Haydutlar, iyilik ve kötülük, adalet ve zulüm arasındaki mücadele üzerine kurgulanmış 5 perdelik lirik bir dramdır.”
Okunabilir bir eser.