Marshall G. S. Hodgson ve Bir Medeniyet Olarak İslam
Edward Said "Orientalism" kitabını yazarken Marshall G. S. Hodgson'ın "The Venture of Islam" kitabını dikkate almış mıdır, merak ediyorum. Edmund Burke, Said'in "The Venture of Islam" kitabını okuduğunu ancak kendi kitabında Hodgson yerine Bernard Lewis'i hedef aldığını söylüyor. Said'in bu seçimi bilinçli bir tercih çünkü 1970'lerin Amerikan entelektüel camiasında kimse bir medeniyet olarak İslam'ın bu kadar iyi anlatılabileceğine ve hele bir de bunun bir oryantalist tarafından yapılacağına, bu kitabı görene kadar inanmamıştır.
Hodgson'ın İslam medeniyetine yaptığı hizmet çok az müsteşrik tarafından yapılmıştır kanımca. McNeill "The Rise of the West" ya da Wellerstein "The Modern World System" ile bildiğimiz anlamda modernitenin 16. yüzyıl Batı kapitalizmi ve buna bağlı Batı medeniyeti ile ortaya çıktığını savunurken, Hodgson 7. yüzyıldan 17. yüzyıla kadar İslam dini temelli oluşan İslam medeniyetinin (Islamicate society) Afro-Avrasya bölgesine hükmettiğini ve bu medeniyetin diğer medeniyetleri önemli ölçüde etkilediğini savunmuş ve bunda da başarılı olmuştur.
Hodgson'ın başka bir makalesinde belirttiği üzere, 16. yüzyılda Mars'tan gelen bir dünya dışı varlık dünyanın önemli medeniyet merkezlerini gezse, bütün dünyanın müslüman olmanın eşiğinde olduğu kanaatine varabilirdi. Hodgson bunu söylerken dini bir referansta bulunmuyor esasen. Kendisi İslamın Süryanice ve Pehlevi dilinin hakim olduğu ve entelektüel birikimin yüksek olduğu bir bölgede ortaya çıktığını, bu kültürlerden devraldığı bayrağı daha da ileri götürerek hem büyük bir medeniyete dönüştüğünü, hem de Batı'nın 17. yüzyılda başlattığı modern devrimin altyapısını hazırladığını kanıtlarıyla ortaya koyuyor. Sonuç olarak Hodgson, İslam'ın sadece bir din olmadığını, insanlık medeniyeti dediğimiz fenomenin İslam medeniyeti ve onun katkıları olmadan okunmayacağını ikna edici bir şekilde okuyucusuna sunuyor.
"The Venture of Islam" ı, moderniteyi batı perspektifi dışında başka bir gözle değerlendirmek isteyen herkese tavsiye ederim.
·
230 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.