Bazen bir roman, insanın kalbine ince bir sızı gibi yerleşir. Yersiz Yurtsuz Bir Çocuk, tam da böyle bir kitap. Irmgard Keun’un kaleminden çıkan bu eser, ilk bakışta küçük bir kız çocuğunun gözünden anlatılan bir yolculuk gibi görünse de, sayfalar ilerledikçe aslında bir parçalanmışlığın, aidiyet arayışının ve sessiz bir büyümenin romanına dönüşüyor.
Kully, annesiyle birlikte Avrupa’nın şehir şehir dolaşan otel odalarında geçirdiği hayatı anlatıyor. Savaşın gölgesinde, bir bavulun içine sıkışmış çocukluğu, yersizliği, yurtsuzluğu… Anlattıkları değil; nasıl anlattığı insanı sarıyor. Çünkü Keun, Kully’nin ağzından yalnızca olayları değil, o olayların çocuk kalbine nasıl dokunduğunu da büyük bir incelikle aktarıyor.
Yazarın dili oldukça sade ama alt metinlerle örülü. Tek bir iç sesle, yani çocuğun gözünden anlatılan bu roman yer yer ağır ilerliyor, zaman zaman da insanı sıkıyor. belki de bu sıkışıklık, bizzat Kully’nin hayatının bir yansıması. Çünkü bu kitap, yalnızca kurgudan ibaret değil. Keun, 1930’lu yıllarda Nazi Almanyası’ndan kaçmak zorunda kalmış; sürgün yıllarında otel odalarında yaşamış bir kadın. İşte bu yüzden Yersiz Yurtsuz Bir Çocuk, yalnızca bir çocuğun hikâyesi değil, aynı zamanda Keun’un kendi yaşanmışlıklarından da izler taşıyan bir itiraf metni gibi okunabilir.
Kully’nin her şeyi gören ama dile getirmeyen gözleri, aslında yazarın çocukluğuna, kırılgan kadınlığına ve yabancılıkla geçen yıllarına açılan bir pencere gibi. Bu anlamda roman, sadece çocuk edebiyatı ya da savaş dönemi romanı olarak değil; bireyin varoluş çabasını anlatan bir edebi metin olarak da değer kazanıyor.
Evet, ben kitabı okurken zorlandım. Hatta sıkıldığımı da itiraf etmeliyim. Belki tek bir iç sese hapsolmak, belki de o çocuğun gözünden dünyayı izlemek… Ama her sayfa, insanın içinde küçük bir kırılma yaratıyor. Çünkü çocuklar görmez sanıyoruz, anlamaz sanıyoruz. Oysa her şeyi görüyorlar, hissediyorlar ve bazen yetişkinlerin bile fark edemeyeceği bir sessizlikle hayatı içlerine çekiyorlar.
Yersiz Yurtsuz Bir Çocuk, kolay okunan ama kolay sindirilemeyen bir kitap. Belki herkesin seveceği bir roman değil, ama okurunda mutlaka bir iz bırakıyor.
·
64 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.