22 Yorum
Sik sik söylerim: Ornek-
lerimizi hep yabancilardan ve okul kitaplarindan vermemiz
ahmakliktir düpedüz. Ornekler, Homeros'un, Platon'un
zamaninda oldugu kadar boldur bugün de. Ama biz düsün-
cenin dogrulugundan çok, örneklerin gösterisi pesindeyiz;
kantlarimizi kitapçi Vascosan ya da Plantin dükkânindan
alip kullanmak kendi köyümüzde gördüklerimizden gikar-
maktan daha üstün bir dogruluk saglarmis gibi. Ya da belki
gözümüzün önündekileri ayiklayip degerlendirmeye, onlari
sicagi sicagina elestirip örnek haline getirmeye yatkin degil
kafamiz. Çünkü kendi tankhgimiza güvenecek kadar bilgin
ve yeterli degiliz dersek, yersiz söz etmis oluruz.
Günahlarmizi ortaya dökmek, ayip olsa bile, bunun örnek
olup herkese uygulanmasi tehlikesi pek yoktur. Aristoteles
der ki, "Insanlarin en sok korktuklan rüzgârlar, sakl yerle-
rini açan rüzgârlardir." Alskanliklarmizi saklayan o saçma
örtüleri siyirip atmak gerekir aslinda. Niceleri vicdanlarini
kerhaneye gönderip davraniglarin kurallara uyduruyorlar.
Hainler, katiller bile nezaket kurallarini benimsiyor, ödevlerini
bundan ibaret sayiyorlar. O kadar ki, haksizligin kibarliktan
yana, kötülügün edepten yana bir eksigi olmayabiliyor. Ne
yazik ki kötü insan budala da olmayip kötülügünü edep
altinda saklamasini beceriyor.
Aristoteles hibir seye hayran olmamayi kendini
begenme sayar. Arkhesilas da der ki, bütün iyilikler diret-
mekten, dediginden dönmeyip dosdogru gitmekten; bütün
kötülükler de kadere boyun egip her seyi oluruna birak-
maktan gelir.
KITAP II, BÖLÜM XII
Hayatimiz, der Pitagoras, Olimpiyat oyunlarinda biri-
ken büyük kalabaliga benzer: Kimileri oyunlarda ün kazan-
mak için bedenlerini isletirler; kimileri para kazanmak igin
satilik mallar getirirler; kimileri de, en kötüleri degildir
onlar, bagka çikar dügünmeden her seyin niçin, nasil yapil-
digina bakar, kendi hayatlarini anlamak ve düzenlemek için
baskalarinin hayatlarini seyrederler.
KITAP I, BÖLÜM XXVI
Öfke saklanmaya da gelmez, büsbütün içimize isler.
Demosthenes bir meyhaneye girmis, kimse görmesin diye
arkalarda bir yer ariyormus. Diogenes gormüs ve demis
ki: Ne kadar arkalara gidersen meyhaneye o kadar girmis
olursun.
Öfke kendi kendinden hoslanan, kendi kendini sisiren
bir hustir. Hepimizin bagina sik sik gelir: Bir seye yanhs yere
kizariz, bize aldandigimizi ispat eden tanitlar getirirler; bu
sefer de dogrunun kendisine, suçsuzluguna icerleriz. Bunun
cok güzel bir örnegini eskilerden okumustum, his aklimdan
çikmaz. Her bakimdan degerli, dogru bir insan olan Piso
bir askerine kizmis; gayidan dönerken arkadaginin nerede
kaldigini bilmiyor diye. Öyleyse sen onu öldürdün demis ve
adami birdenbire ölüme mahkûm etmis, tam asilacagi sira-
da kaybolan arkadasi gikagelmis. Bütün ordu bayram etmis,
iki arkadas sarilip birbirlerini öpmüsler, cellat da ikisini
almis Piso ya götürmüs. Herkes onun da bu ise sevinecegini
sanyormus. Tam tersi olmus: Henüz geçmemis olan öfkesi,
kendini utandiran bu gerçek karsisinda büsbütün artmis ve
hirsinin bir anda aklina getirdigi seytanlikla suçlulari üçe
Reklam
Hinstiyan, Tannn diledigi olsun diye dua eder; günkü
Kral Mida in sailerce uydurulan haline düsmek istemez.
Bu kral Tanrilardan, her dokundugunun altn olmasini
istemis. Duasi yerine getirilmis: arabi altin olmus, ekmegi
alan, yatagun kustüyleri altin, gömlegi, hurkasi altin. Böy-
lece, kavustugu isteginin agirligi altinda ezilmis, dayanilmaz
bir bolluga gömilür olmus. O zaman dilediginin tam tersini
dilemis Tanrilardan.
Türklerin padisahi ikin-
ci Mehmet, Papa Ikinci Pius'a sunlari yazmis:
"Italyanlarin bana düsman olmalarina sasiyorum; biz de
Italyanlar gibi Troyallarin soyundaniz. Yunanhlardan Hek-
tor'un öcünü almak benim kadar onlara da düser; onlarsa
bana karst Yunanhlar tutuyorlar."
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.