Öğrenmenin Yolu1000Kitap
Okul bana bilgiden çok, bilgiye nasıl ulaşılacağını öğretti. “Bu kaynağı nasıl değerlendirebilirim, benzerleriyle nasıl karşılaştırabilirim, anti tezleri nelerdir?” gibi sorular sormayı üniversite yıllarında öğrendim. Bence okulun asıl görevi de bu olmalıydı: bize merak etmeyi, sorgulamayı, öğrenmenin yollarını öğretmek. Çünkü mezun olduğumuzda çoğumuz sadece bölümümüzün bize verdiği kadarını biliyoruz. Bununla yetinmek de biraz “aptallık” gibi geliyor bana. Bilgi zaten orada; 2025’ten bakınca erişim inanılmaz kolay. Asıl mesele öğrenme isteği. Ve ne yazık ki okullar bize bunu aşılamıyor.
Illich, okulun kutsallığını yerle bir ediyor ve öğrenmenin aslında hayatın her yerinde olabileceğini hatırlatıyor. Onun önerdiği “öğrenme ağları” fikri bugün internetle, online derslerle, açık kaynaklarla fazlasıyla gerçek.
Ama günümüzde asıl sorunlardan biri diploma ve sertifika yarışı. İnsanlar gerçekten öğrenmek yerine, CV’ye ekleyecek bir belge peşinde koşuyor. Ülkemizde artan üniversiteler bunun en net göstergesi. Nitelikten uzak, sadece diploma dağıtan fabrikalara dönüşmüş kurumlar yüzünden ortada koca bir “diplomalı cahiller sürüsü” dolaşıyor. Illich’in eleştirisi bugün Türkiye’de bambaşka bir ağırlık kazanıyor çünkü sistem bilgi üretmek yerine kağıt üretmeye odaklanmış durumda.
Tabii kitabın bazı yönleri ütopyacı kalıyor. Okulu tamamen yok etmek ne kadar mümkün, tartışılır. Özellikle yoksul kesimler için okul hala önemli bir çıkış kapısı. Üstelik ne yazık ki bugün o diplomaya sahip olmadan iş bulmak da çok kolay değil. Çünkü maalesef nitelikli insandan çok belge arayan işverenlerle çevriliyiz. Fakat Illich’in asıl amacı, okulun öğrenme üzerindeki tekelini kırmak. Bu yüzden Okulsuz Toplum, hala düşündürücü ve rahatsız edici sorular sorduran bir eser.
·
84 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.