Ray Bradbury’nin Fahrenheit 451’i, yalnızca bir distopya değil; düşüncenin, hafızanın ve insan ruhunun varoluş mücadelesine yazılmış bir ağıttır. Kitapların yasaklanmasını kalbim sıkışarak okudum; çünkü bu kurmaca dünyanın gölgesi, maalesef günümüzün üzerine çoktan düşmüştür. Bugün kitaplar doğrudan yasaklanmıyor belki, ama insanlar televizyonlara, telefonlara, bilgisayarlara gömülerek düşünmekten uzaklaştırılıyor. Kitap okuyanların sayısı azalıyor ve bu da beni derinden üzüyor. Belki de kitapları doğrudan yasaklamak büyük bir tepki doğuracağı için, bizleri böyle zehirlemeyi uygun gördüler, kim bilir. Okuyan azınlık da çoğu zaman “entel” diye küçümsenerek kenara itiliyor. Yine de, aklıselim insanlar var oldukça umut da var; çünkü ışık, karanlığın içinde bile yanmayı sürdürür.
Bradbury’nin öngörüsü işte tam da budur: insanların ellerinden kitaplar zorla alınmadan, kendi iradeleriyle düşünmekten vazgeçmeye ikna edilmeleri. Televizyonun, sosyal medyanın, hızlı tüketime dayalı eğlencenin sunduğu yapay hazlar… Bunların her biri modern bir sansürdür. Düşünmek, sorgulamak, derinleşmek artık lüks gibi görülüyor. Halbuki o derinlik, insan ruhunun gerçek nefesidir.
Ama yine de umut var. Okuyan, yazan, sorgulayan insanlar hâlâ var; az da olsalar, tıpkı gecenin ortasında parlayan yıldızlar gibi ışık saçarlar. Fahrenheit 451’in sonunda kitapları ezberleyerek yaşayan “kitap-insanlar” bana bunu hatırlatıyor. Bizim çağımızda da var böyleleri: içinde kitap taşıyan insanlar.
Kitapta beni en çok etkileyen sahne ise, kitapların yakılması oldu. Çünkü orada yalnızca kitaplar değil, aynı zamanda düşünceler, hafızalar, hayaller ve özgürlükler de kül oluyordu. Bir kitap yanarken aslında tek bir hikâye değil; yüzlerce yılın bilgeliği, bir yazarın kalbi ve insanlığın umudu da yanıyordu. Kitap, insan ruhunun en saf aynasıdır; onu yok etmek, insana dair her şeyi yok etmek gibidir.
Yine de Bradbury’nin umudu sahnelerin arasından ışıldar: Kitaplar yok edilebilir, ama insanlar onları kalplerinde yaşatabilir. Nitekim romanın sonunda o “kitap-insanlar” var; biri kendini Platon, biri Shakespeare, biri Dickens yapmış. Gerçek bilgelik ve özgürlük, hiçbir ateşin dokunamayacağı yerde saklıdır: insanın zihninde ve ruhunda.
Eğer ben de bir “kitap-insan” olsaydım, Hamlet’i seçerdim. Çünkü Hamlet yalnızca bir tiyatro metni değil; insan ruhunun en derin çelişkilerini, varoluş sancılarını dile getiren zamansız bir aynadır. “Olmak ya da olmamak” diye başlayan o büyük sorgulama, aslında bütün insanlığın sorusudur. Düşünsenize, kitaplar yakılmış, herkes düşünmekten vazgeçirilmiş, tüm dünya suskun…
Ama ben Hamlet’i ezberlemiş olsam, biri bana “insan nedir?” diye sorsa, Shakespeare’in sözleriyle cevap verebilirdim. İşte o an, bütün karanlığın ortasında koca bir ışık yanardı.
Bu yüzden Hamlet, benim kalbimde yaşatacağım kitap olurdu sanırım.
Muazzam bir eser ve mutlaka okunması gereken bir kült!
Keyifli Okumalar!
·
150 Gösterim
Yorumlar
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.