·1694 syf.····Okunma: 10 Eylül 2025 20:31 Sizi Sefiller kitabı ile rahatsız etmeye geldim.
Aklın, duygunun, yasanın, devletin, adaletin, vicdanın, merhametin, şefkatin; kısacası her şeyin ele alındığı bir kitaptı Sefiller. Kitapta en çok dikkatimi çeken şeyi, kitapta geçen bir olayla anlatmak istiyorum:
Cosette, güzelliğinin farkına vardığında güzel ve süslü şekilde giyinmek ister. Bunun için bazı kıyafetler alır. Bu kıyafetler hem biraz kısa hem de dekoltelidir. Cosette, bu kıyafetleri giyip dışarıda dolaştığında, kitabın anlatıcısı çevredeki insanların tepkisini şu şekilde aktarır:
“Şu anasız büyüyen kızı görüyor musunuz?”
Çünkü hiçbir anne, kızının böyle giyinmesine izin vermez.
Bizler, Türk toplumu olarak genellikle “Batı medeniyeti” der dururuz. Onlar gibi olmamız gerektiğini, onlara göre adım atmamız gerektiğini savunuruz. Oysa Sefillerin hikâyesi 1830’lu yıllarda geçmektedir ve kitap da 1860’lı yıllarda yazılmıştır. Yani Fransız İhtilali’nin gerçekleşmesinden kısa süre sonra, “medeniyetin kaynağı” olarak gördüğümüz bir dönem…
Peki, medeniyetin özü bile çıplaklığı kınayıp haya ve edebi yüceltirken, biz neden çıplaklığı özgürlük adı altında yüceltiyoruz?
Edepsizlik ve hayasızlık, hangi gelişmiş medeniyetin temel taşıdır?
Kitapta şöyle bir olay daha vardır:
Cosette, bir gün Marius’un yanına gelirken ona fazla yaklaşmaz. Çünkü etrafta babası (Jean Valjean) ve dedesi (Gillenormand) bulunmaktadır. Kitap bu durumu şu sözlerle özetler:
“Sevgimizi herkesin önünde göstermek utanç vericidir.”
Peki şu anki topluma bakalım:
Sokaklar adeta yatak odasına dönmüş. Herkes, her istediğini istediği yerde yapabilecek duruma gelmiş. İnsanlardan utanma kalmamış durumda. (Allah’tan zaten artık utanmıyoruz!)
Peki biz hangi medeniyetin izinden gidiyoruz?
Edep, utanç, haya… Bunlar insani olgulardır. İnsanı insan yapan şeylerdir bunlar.
Özgürlüğümüzü kısıtlamazlar; aksine, birbirimizin özgürlüğüne olan saygımızı artırırlar.
Peki biz hangi akıl ile bunlardan uzaklaştık?
Sözlerimi, İstiklal Marşımızın yazarı Mehmet Akif Ersoy’un şu şiiri ile bitirmek istiyorum:
Kim demiş Avrupa insanı medeni?
Ne edep kalmış, ne hayâ; çırılçıplak bedeni!
Eğer medeniyet açıp saçmaksa bedeni;
Desenize hayvanlar bizden daha medeni!