SAĞDUYU (Siyaset) – Thomas Paine
Thomas Paine (1737–1809), İngiliz doğumlu Amerikalı bir Kurucu Baba, Fransız Devrimi’nin etkili figürlerinden biri, siyasi filozof ve devlet adamıdır. Sağduyu (Common Sense), Amerika’daki İngiliz kolonilerinin bağımsızlık sürecine en çok etki eden eserlerden biridir. Kitap kısa ve öz bir bildiri niteliğindedir; durum tespiti, yapılması gerekenler ve beklenen sonuçlar üzerinde durur.
Dikkat çeken nokta, Paine’in burada sadece İngiliz yönetimine ve kolonilerdeki İngilizlerin haklarına odaklanmasıdır. Kıta üzerindeki diğer gruplar neredeyse hiç hesaba katılmamıştır. Yani anlatılan, sömürgecilerin İngiliz kralına karşı kendi bağımsızlıklarını kurma çabasıdır.
Kitapta öne çıkan başlıca fikirler:
1. İngiltere ile koloniler arasındaki bağlar artık doğal değildir.
2. Monarşi ve kalıtsal krallıklar insan doğasına ve akla aykırıdır.
3. Bir ulusun kendi kendini yönetmesi hem mümkündür hem de ahlaki olarak gereklidir.
4. Bağımsızlığın ertelenmesi kolonilere zarar verir.
5. Yeni bir anayasa ve adil bir yönetim biçimi kurulmalıdır.
Kısa ve çarpıcı bu metin, Amerikan tarihinin en çok basılan ve okunan eserleri arasına girmiş ve Bağımsızlık Bildirgesi’nin hazırlanmasına önayak olmuştur. Kitap, George Washington’ın da takdirini kazanmış; İngiliz ablukası altındaki askerlere dağıtılarak okunmuştur. Sağduyu, bağımsızlık kavramını entelektüel çerçevede ele alan ilk metinlerden biri olarak kabul edilir.
Bazı çarpıcı alıntılar:
• “Krallık ve kalıtsal monarşi, insan aklına ve sağduyuya aykırıdır. İnsanlar kendi özgür iradesiyle yönetilmelidir.”
• “Koloniler, İngiltere’den bağımsız olmalı; daha fazla gecikmek hem adaletsiz hem de zarar vericidir.”
• “Hükümet, halk için vardır; halkın onayı olmadan meşru olamaz. Bizim amacımız, özgür bir ulus yaratmaktır.”
• “Bir ulusun kendi kendini yönetmesi mümkündür ve erdemli insanlar, kendi kaderlerini tayin etmekte özgür olmalıdır.”
Sonuç olarak: Sağduyu okunabilir, kısa ama etkili bir eser olup, halkın kendi yönetimini kurma fikrini anlaşılır bir şekilde ortaya koymaktadır
·
66 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.