Roman, 20. yüzyılın sonları ile 21. yüzyılın başlarını yansıtır. Dünya hâlihazırda soğuk savaş sonrası, teknoloji ve biyoteknoloji çağındadır. İnsanlık, genetik araştırmalar, biyoteknolojik deneyler ve politik manipülasyonlarla meşguldür. Bu çerçevede romanı değerlendirelim bakalım:
•••
Kim bu Cassandra?
Efsaneye göre Antik Yunan mitolojisinde Truva kralı Priamos ve kraliçe Hekabe’nin kızı olan Cassandra, kendisine aşık olan tanrı Apollon tarafından “kâhinlik” gücü ile donatılır. Ancak Cassandra’nın bu aşkı reddetmesi Apollon’un hoşuna gitmez ve Kassandra’yı lanetler. Bu lanet sonucu Cassandra, doğruyu bilecek fakat kimseyi inandıramayacaktır. Nihayetinde, Truva atının bir tuzak olduğunu söyleyen Cassandra’ya kimse inanmayacak, Truva yakılacak ve Cassandra esir düşüp öldürülecektir.
•••
Andrey Andreyeviç Kriltsov (Kozmik Keşiş Filofey)
Rus Biyoteknoloji uzmanı Filofey, insanlığın içinde büyüttüğü kötülüğü genleri ile gelecek nesillere aktardığına ilişkim gizemi çözmek için bir uzay istasyonunda çalışmalarını sürdürmektedir. Çalışmaları neticesinde gebeliğin belli bir döneminde ceninin, dünyada yaşayacağı kötülükleri sezmesiyle anneye sinyal göndererek dünyaya gelmek istemediğini ilettiği sonucuna varır. Anne bu uyarıyı alnında beliren kırmızı işaret sayesinde anlayacaktır; Kassandra Damgası ile…
•••
Robert Bork
Geleceği bilimsel ve sosyolojik yönden öngörmeye çalışan Amerikalı bir fütürolog. İnsanlığın bilimde ilerledikçe kendini Tanrı yerine koymaya çalıştığını ve vicdansız bilimin insanlığın sonunu getireceğini, insanı insan yapan değerleri hiçe saymanın bilim olmadığını savunur. Bork’a göre insan doğadan ayrı değildir ve insanı doğadan ayırmak insanlığın ölümü demektir. Aslında Bork da bir nevi Cassandra lanetine sahiptir. Geleceği öngörür ancak kimseye inandıramaz.
•••
Oliver Ordok
Robert Bork’un üniversite arkadaşıdır. Macar asıllıdır ve Macarca da Ordok şeytan demektir.
Devlet başkan adayı olan Ordok siyasi çıkarları uğruna arkadaşını halkın nefretine sunacak kadar şeytani bir adamdır.
•••
Anthony Junger
Oliver Ordok’un danışmanıdır. Ve Ordok’un kendi siyasi çıkarlarını korumak adına yaptığı hamleleri ahlak dışı bulur ve onaylamaz. Junger’a göre halkın mutluluğu ve insanlığın devamı için olması gereken neyse o yapılmalıdır.
•••
Uzay istasyonunda araştırmalar yapan Filofey, nsanlığın genlerinde taşınan kötülüğün sonlandırılabilmesi için Kassandra Damgası’nın dikkate alınması gerektiğini vurgular.
•••••••••••••••••••••••••••••••••••
Robert Bork ise Filofey’in keşfine inanmakla birlikte insanların vicdani değelerinin geri plana atılarak Kassandra işareti gönderen embriyonun çağrısının dikkate alınması hususunda vicdanıyla bilim arasında kalır.
•••
Peki insanlık Kassandra Damgası’nı dikkate alacak mı?
Bir anne kötü bir hayat yaşayacağını sezip gebeliği sonlandırmasını isteyen bebeğinden vazgeçebilecek mi?
Yoksa her şeye rağmen bebeğini dünyaya getirecek mi?
Toplum uyarıları dikkate alacak mı yoksa kafasını kuma gömüp her zaman ki duyarsızlığına devam mı edecek?
•••
Ayrıca romanda insanın vicdanı ile bağını koparması ve galeyana getirilen kitlelerin nelere sebep olabileceği üzerine; Karadağ soykırımı, Madımak yangını ve Almanya’da ırkçılar tarafından yakılan Türk ailelerine değinmiş.
•••
Ayrmatov ne yazsa okurum ama ben Aytmatov’u hayatın içinde seviyorum, bozkırı anlatışını hatta yaşatışını seviyorum. Kızgın güneşin sıcağını, keskin ayazın soğuğunu hissettirmesini, küçücük insanın sonsuz bozkır karşısındaki çaresizliğini ele alışını seviyorum. Distopya türünde olan Kassandra Damgası diğer kitapları kadar içine almadı beni ve Aytmatov okuyormuş hissini vermedi. Yine de Aytmatovsa okunur diyorum.