Kitap İncelemesi: Hayatı Yeniden Keşfedin —Jeffrey E. Young
Herkese merhaba
Yeni bir kitap, yeni bir inceleme, yeni bir paylaşım: Hayatı Yeniden Keşfedin. Bir gün kitapçıda gezerken gözüme çarpan bir kitaptı. Din Psikolojisi alanında yüksek lisans yaptığım için, teorik bilgiyi gündelik yaşama uyarlayan kitaplara ayrı bir ilgi duyuyorum. Bu kitap da tam olarak o türden: hem akademik temeli güçlü hem de okuyucuya öz yardım imkânı sunan bir eser.
Jeffrey Young’ın kaleme aldığı Hayatı Yeniden Keşfedin, “şema terapi” yaklaşımını temel alıyor. Kitap boyunca erken dönemden itibaren oluşan ve yaşam boyu ilişkilerimizi, kararlarımızı, düşünme biçimimizi etkileyen şemalar anlatılıyor. Okurken yer yer Freud’un bazı düşüncelerini anımsadım. Özellikle “tekrarlanma zorlantısı” kavramı dikkat çekici biçimde ele alınmış:
“Psikanalitik psikoterapinin varsayımlarından biri, çocukluk acılarımızı tekrarlayıp durduğumuzdur.”
Freud’un bu kavramı, kitapta çarpıcı örneklerle açıklanıyor:
Alkolik bir kişinin çocuğunun bir alkolikle evlenmesi, tacize uğrayan birinin benzer ilişkiler kurması, aşırı kontrol edilen birinin hayatında yeniden kontrol edici figürler seçmesi gibi… Yazar, bu durumu “tekrarın ironisi” olarak adlandırıyor. Çünkü çocuklukta bizi inciten kalıpları, yetişkinlikte bilinçsizce yeniden yaratıyoruz.
Young’a göre, şemalar bu tekrarların merkezinde yer alıyor. Şemalar yalnızca düşünce biçimleri değil, aynı zamanda bir “tanıdıklık alanı.” İnsan, acı verse bile bildiği kalıplara tutunmayı tercih ediyor çünkü bu kalıplar bir tür ev hissi yaratıyor. Kitapta bu durumu şöyle açıklıyor:
“Şemaya olan inancımızdan vazgeçmek, kim olduğumuzu ve dünyanın nasıl işlediğini bildiğimiz hissinden vazgeçmek gibidir.”
Bu nedenle şemalar, bize güvenli bir öngörü ve kontrol duygusu verir. Tanıdık oldukları için “rahat” hissettirirler; ama tam da bu yüzden değişimleri zordur. Young, psikoterapistlerin çoğunun bu noktada birleştiğini söyler: şemalar kolay kolay terk edilmez, çünkü insan kendi yarasını bile tanıdık olduğu için korur.
Kitapta 11 temel şemadan bahsediliyor:
1. Terk edilme
2. Kuşkuculuk ve kötüye kullanılma
3. Bağımlılık
4. Dayanıksızlık
5. Duygusal yoksunluk
6. Sosyal izolasyon
7. Kusurluluk
8. Başarısızlık
9. Boyun eğicilik
10. Yüksek standartlar (mükemmeliyetçilik)
11. Haklılık
Her şema, hem tanıtılıyor hem de terapötik açıdan çözümleniyor. Kitapta okuyucunun kendi şemalarını fark etmesine yardımcı olan testler, yönlendirmeler ve örnek vakalar da yer alıyor. Özellikle farkındalık kazanmak isteyenler için oldukça faydalı.
Son bölümde “Değişimin Felsefesi” başlığı altında yedi temel varsayıma yer veriliyor. Bu kısım kitabın özünü güzel biçimde tamamlıyor; değişimin yalnızca farkındalıkla değil, sabır, kararlılık ve içsel çalışma ile mümkün olduğunu hatırlatıyor.
Benim açımdan Hayatı Yeniden Keşfedin, hem kuramsal hem de kişisel farkındalık açısından değerli bir kitaptı. Bazı bölümlerde kendi düşünce kalıplarımla yüzleştim; bazı yerlerdeyse terapi süreçlerinde karşılaştığım örneklerle benzerlikler kurdum. Özellikle şemaların “tanıdık ama kısıtlayıcı” doğası üzerine yapılan vurgular, psikolojik dayanıklılık ve değişim üzerine yeniden düşünmemi sağladı.
Eksik yönlerine gelirsek, bazı tekniklerin uygulama sürelerinin açıkça belirtilmemesi ve örneklerin ağırlıklı olarak “hasta” bağlamında ele alınması, genel okur kitlesi için sınırlayıcı olabilir. Ancak buna rağmen, kitabın dili anlaşılır, yapısı sistematik ve öz yardım niteliği güçlü.
Sonuç olarak Hayatı Yeniden Keşfedin, hem psikolojiye ilgi duyanlar hem de kendini daha yakından tanımak isteyenler için etkileyici bir rehber. Kendi iç dünyasında yol almak, tekrar eden kalıplarını fark etmek isteyen herkese içtenlikle tavsiye ederim.
·
84 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.